شما در حال خواندن درس ایده چیست؟ (آشنایی با مفاهیم ایده و ایده کسب و کار) از دوره‌ی راهنمای ایده هستید.

ایده چیست؟

صدها سال است که  فلاسفه، جامعه‌شناسان و روان‌شناسان در مورد ایده صحبت می‌کنند اما به تعریف مشترکی از آن نمی‌رسند چون از جنس تفکر است و دیده نمی‌شود، قابل لمس و گوش دادن و چشیدن نیست و مشخصات قابل اندازه‌گیری ندارد اما  چون نقطه‌ی شروع کسب و کار است باید آن را درک کنیم .

تعریف ایده چیست؟

شاید نگاه یک هنرمند و فوتبالیست به چمن متفاوت باشد اما هر دو می‌دانند که سبز رنگ است، عمر کوتاهی دارد، به آب و نور نیاز دارد و … اما ایده چون از جنس فکر است به سختی توصیف می‌شود؛ ضمن اینکه ایده در تمام حوزه‌های مختلف از ادبیات و هنر تا مهندسی و پزشکی و سیاست کاربرد دارد و چون ماهیت‌شان متفاوت است، پیدا کردن تعریفی که مورد پذیرش همه باشد دشوار است.

معمولا دو عبارت زیر را بیشتر به عنوان تعریف ایده می‌شنویم؛

تعریف اول:

به مجموعه‌ای از تراوشات ذهنی گفته می‌شود که ماهیت آن‌ها،‌ ارائه‌ی راهکار برای حل مسائل است.

تعریف دوم:

به مجموعه‌ای از تراوشات ذهنی گفته می‌شود که ماهیت آن‌ها،‌ ارائه‌ی راهکار برای تغییر ساختارهای موجود است.

به مثال‌های زیر که برگرفته از محاورات روزمره هستند توجه کنید:

ایده‌ی من، همیشه صادق بودن است. 

احتمالا مساله‌ای وجود داشته که صداقت به عنوان راهکار آن پیشنهاد شده است مثل افزایش فضای اعتماد در جامعه یا افزایش وفاداری میان زوجین (تعریف اول) و احتمالا در ساختار فعلی این صداقت نیست و باید تغییراتی در نظر گرفته شود (تعریف دوم).

عجب ایده‌ی خوب بود! امشب هم به فودکورت می‌رویم.

شاید به فودکورت رفتن یک تغییر ساختار باشد، مثلا زن و شوهری هر شب در خانه غذا می‌خوردند و امشب خلاف عادت عمل کرده و به فودکورت می‌روند؛ اما اگر شب‌های قبلی هم فودکورت رفته باشند عملا تغییری به وجود نیامده است و مطابق تعریف دوم این عبارت نمی‌تواند یک ایده باشد.

با این حال هنوز هم این عبارت از نظر تعریف اول یک ایده محسوب می‌شود، چون رفتن به فودکورت می‌تواند راهکاری برای وقت‌گذرانی،‌ خوردن غذای با کیفیت،‌ جلسات غیر رسمی و … باشد.

پس می‌توانیم از تعاریف مختلفی برای ایده استفاده کنیم که چهارچوب‌ها و ویژگی‌های متفاوتی دارند و بهتر است متناسب با حوزه‌ی تخصصی‌مان باشد، بر این مبنا در ویکی تولید تعریف ایده را به شکل زیر انتخاب کردیم:

ایده یک تجسم یا تصور ذهنی برای دستیابی به هدف (اهداف) مشخص است.

حسن این تعریف آن است که برای ارزیابی ایده‌ به تشخیص و تعریف مساله و ساختار و … محدود نمی‌شویم و در عین حال برای ایده‌های تجاری کارآمد است.

مفهوم ایده موضوع بحث فلاسفه‌ی زیادی بوده و قدمت طولانی دارد، حتی امروز هم نظرات و نگاه‌های کاملا متفاوتی به آن می‌شود اما نکته جالب آن است که تمام ما در ذهن خود آن را درک کرده‌ایم و تشخیص می‌دهیم اما چالش اصلی آن است که بعضی موضوعات را به آن ربط داده‌ و ذهنمان را محدود کرده‌ایم!

شاید مهم نباشد که تعریف ایده دقیقا چیست، هر راه‌حل، راهکار، تغییر و اقدام مثبتی که به ذهنمان می‌رسد ارزشمند است و می‌تواند جدی گرفته شود، خواه ایده باشد یا هر چیز دیگری.

تعریف ایده کسب و کار چیست؟

لازم نیست برای تعریف ایده کسب و کار مقدمه‌چینی کنیم،‌ چون قبلا در مورد ایده و کسب و کار صحبت کرده‌ایم.

# اگر تعریف کسب و کار را نمی‌دانید ‌و از خوانندگان جدی ما هستید لطفا درس کسب و کار چیست؟ را مطالعه کنید.

ایده‌ی کسب و کار به مجموعه از تراوشات ذهنی گفته می‌شود که ماهیت آن‌ها کسب درآمد از یک فعالیت منظم برای ارائه‌ی خدمات یا محصولات است.

معمولا ایده‌های کسب و کار در مورد محصولات و خدمات هستند اما گاهی هم از روش‌های ارتباط با مشتری، تبلیغات،‌ نحوه‌ی جذب سرمایه و … شروع می‌شوند که در بخش مدل کسب و کار کاملا بررسی می‌کنیم.

خیلی از کسب و کارهای خلاق، با ایده‌ای شروع می‌شوند که از اول خلاقانه نبوده اما به موازات اجرای کسب و کار بهینه شده است؛‌ پس اگر زمان زیادی برای کمال‌گرایی و پیدا کردن ایده‌های جدید و ناب صرف کردید و چیزی عایدتان نشده،‌ بهتر است که با یک ایده‌ی معمولی و تکراری شروع کنید تا در امتداد کارتان به بلوغ برسد.

مهم‌ترین ویژگی‌های ایده چیست؟

فکر کردن روی ویژگی‌های ایده و اضافه شدن آن‌ها به بایدها و نبایدهای ذهنی کمک می‌کند تا نگرش بهتری به این مقوله داشته باشیم و در مباحثی مانند مدل کسب و کار یا طرح توجیهی عملکرد بهتر و خلاقانه‌ترین داشته باشید؛ ویژگی‌هایی که در این بخش نوشتیم از ساده و بدیهی تا نسبتا پیچیده مرتب‌سازی شده‌اند.

۱٫ ایده‌ای که قرار نیست اجرا شود باز هم ایده است!

بسیاری از ایده‌ها هیچ وقت اجرا نمی‌شوند اما این مساله خدشه‌ای به ماهیت‌شان وارد نمی‌کند! حتی لازم نیست روی کاغذ پیاده‌سازی شوند یا به زبان بیایند، همین که در ذهن منسجم باشند کفایت می‌کند.

۲٫ ایده ها تغییر می‌کنند

معمولا ایده‌ها در ابتدا ساده، خام و ناکارآمد هستند اما به مرور زمان کامل می‌شوند و باید حواسمان به قابلیت رشدشان باشد؛‌ یعنی اگر ایده‌ای توجیه اقتصادی ندارد باید اول به این سوال جواب داد که با چه تغییری توجیه‌پذیر می‌شود؟ اما عملا قابل تغییر بودن ایده چندان جدی گرفته نمیشود و یک ایده را به کلی رد می‌کنند.

ایده‌ی اولیه دیجی کالا و حتی ویکی تولید خودمان دقیقا آن چیزی نیست که امروز می‌بینید، بلکه به مرور زمان تغییر کرده و به وضعیت امروز رسیده است.

۳٫ ایده می‌تواند کاملا اشتباه باشد

بعضی صاحب‌نظران اعتقاد دارند که ایده باید همه جانبه، حساب شده و منطقی باشد اما در ویکی تولید توصیه می‌کنیم که این نگاه را نداشته باشید، چون باعث می‌شود از بیان‌شان بترسید یا نسبت به ایده‌های بقیه موضع‌گیری کنید!‌ مهم نیست یک ایده چقدر اشتباه است،‌ قبل از هر چیز باید به آن جان دهید تا دیده شود و شاید روزی بتواند به یک راهکار فوق‌العاده تبدیل شود.

در نکته دوم تاکید کردیم که ایده‌ها قابل تغییر هستند و یک ایده‌ی اشتباه می‌تواند به ایده‌ای فوق‌العاده تبدیل شود، به شرطی که  تبدیل شود.

پرواز انسان، گرد بودن زمین، چرخش زمین به دور خورشید و … از نظر اکثریت کاملا اشتباه و مسخره بوده‌اند اما گذر زمان ثابت کرد که ایده‌های فوق‌العاده کارآمدی بودند.

۴٫ ایده‌ها لازم نیست خلاقانه باشند

خیلی‌ها به اشتباه فکر می‌کنند که ایده باید خلاقانه و جدید باشد و به مسائلی توجه کند که قبلا به آن‌ها توجه نشده اما هیچ اشکالی ندارد که ایده تکراری باشد یا حرف جدیدی برای گفتن نداشته باشد! شاید همین الان هم احداث یک پمپ بنزین سود بالایی داشته باشد،‌ با اینکه مدل کسب و کار عجیب و غریبی ندارد و از ایده‌اش سال‌های سال است که استفاده می‌شود.

۵٫ ایده کسب و کار فقط برای شروع آن نیست

ایده اولین نقطه‌ی شروع کسب و کار است اما در تمام روزهای فعالیت آن به روش‌های مختلفی در توسعه‌ی آن نقش دارد، شرکتی که ده‌ها سال قعالیت کرده است باز هم برای محصولات جدید، شیوه‌های تبلیغات،‌ واردات و صادرات و … به ایده‌های مختلفی نیاز دارد که شاید کاملا متفاوت و مستقل از ایده‌ی اولیه باشند و در قالب بسته‌ای جداگانه مورد بررسی قرار بگیرند.

مالکوگ گلادول اعتقاد دارد که برای حرفه‌ای شدن در هر مهارتی به حداقل ۱۰۰۰۰ ساعت زمان نیاز است و ایده هم از این قاعده مستثنی نیست.

بعضی‌ها به حدی ایده‌پردازی را جدی می‌گیرند که برای هر مساله‌ ساده‌ای به دنبال ایده‌ می‌گردند و نتیجه‌ای جز افزایش هزینه ندارد، مثلا شاید هزاران راه نرفته برای سالم نگه داشتن غذا وجود داشته باشد اما عاقلانه نیست که روش‌های فعلی، ‌مثل استفاده از یخچال،‌ را در نظر نگیریم.

ذهن تمام انسان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها برای پیدا کردن راه حل‌ طراحی شده و این قابلیت در انحصار گروه خاصی از افراد فراتر نیست! پس مهم‌تر از ایده داشتن، تشخیص ارزش واقعی و اجرای ایده‌هاست در حالی‌که معمولا اجرا نمی‌شوند و در حد تصور می‌مانند.

معرفی یک منبع برای مطالعه بیشتر

اگر در اینترنت به زبان انگلیسی در مورد ایده جست و جو کنید اغلب به مواردی برمی‌خورید که تکراری هستند و نگاه خاصی به آن ندارند، اما در مقاله زیر نگاه متفاوتی وجود دارد که خواندن آن برای دوستان علاقمند به مطالعه،‌ جذاب خواهد بود:

ورود به لینک مقاله با موضوع “چگونه یک ایده را تشریح کنیم؟”

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *