این‌جا راهنمای مجموعه‌ی حقوق کار است.

قانون کار

از آن‌جایی که دوست داریم در ویکی‌تولید تمام موضوعات ضروری حوزه‌ی تولید را بررسی کنیم، نمی‌توانیم به مجوزها و قوانین کار و مالیات بی‌توجه باشیم، به خصوص که درک اکثر منابع حقوقی برای غیرحقوقی‌ها دشوار است و این مساله ما را ترغیب می‌کند تا منابع ساده‌تری در اختیار علاقمندان قرار دهیم.

قوانین کار در حد توصیه و پیشنهاد نیستند، بلکه رعایت نکردن آن‌ها می‌تواند ما را به جای حضور در بازارهای جهانی راهی مراجع رسیدگی و زندان کند.

اما نکته‌ای که کمتر به آن اشاره می‌شود، تأثیر مقررات کار در نحوه‌ی طراحی و برنامه‌ریزی کارخانه است، چرا که موضوعاتی مثل حداقل حقوق و ساعات کاری و سنوات و عیدی و امثالهم بخش مهمی از هزینه‌های تولید هستند و لازمه‌ی اجرای آیین‌نامه‌های ایمنی و سلامت، رعایت ملاحظاتی در طراحی کارخانه و انتخاب ماشین‌آلات است.

پاسخ این سؤال مثبت است.

با این‌که ویکی‌تولید برای علاقمندان تولید است و اکثر آن‌ها در زمره‌ی کارفرمایان قرار می‌گیرند اما باید قبول کنیم که کارگران قشر مظلوم‌تری هستند و حق آن‌ها بیشتر پایمال می‌شود، برای همین بخش زیادی از درس‌های این مجموعه را رایگان کردیم تا کارگران بیشتری برای مطالعه ترغیب شوند و امیدواریم سهمی هر چند کوچک در آگاه‌سازی بیشتر این قشر زحمت‌کش داشته باشیم.

شک نکنید که هر چقدر کارگران آگاهی بیشتری از حقوق‌شان داشته باشند، جامعه‌ی سالم‌تر و مهربان‌تری خواهیم داشت.

به هیچ وجه!

کارگر کسی نیست که حتماً کارهای سخت و فیزیکی انجام دهد، بلکه خیلی از پزشکان و فضانوردان و مهندسان و نویسندگان و آرایشگران هم می‌توانند کارگر باشند که این موضوع را در درس دوم بررسی می‌کنیم.

در ویکی‌تولید تلاش می‌کنیم که همه‌ی موضوعات را با زبانی کاملاً ساده در اختیار علاقمندان قرار دهیم، اما آیا این هدف محقق شده است؟ خودمان هم نمی‌دانیم اما متناسب با بازخوردهایی که از شما می‌گیریم (مثل سؤالاتی که طرح می‌کنید) به تدریج مطالب را اصلاح می‌کنیم تا نهایتاً به این هدف برسیم.

در تهیه‌ی مطالب ویکی‌تولید همیشه دو قانون را رعایت می‌کنیم که اولا زیاده‌گویی نکنیم و دوما مطالب پیوستگی داشته باشند، در نتیجه هر چه در مورد حقوق کار می‌نویسیم ضرورت دارد و زمانی مطالب را کامل یاد می‌گیرید که همه‌ی درس‌ها را به ترتیب بخوانید.

درس اول: حقوق کار چیست و چه منابعی دارد؟

منابع حقوق کار چیست؟

این درس از هر دو جنبه‌ی نظری و کاربردی مهم است و با کمک آن اولاً مفهوم و ضرورت حقوق را یاد می‌گیرید و دوماً متوجه می‌شوید که چگونه مقررات کار را از میان قوانین و آیین‌نامه‌ها و بخش‌نامه‌ها استخراج کنید.

با ارائه‌ی این درس انتظار داریم که بسیاری از سؤالات و ابهامات مخاطبان برطرف شود و با ذهنیتی دقیق‌تر و کامل‌تر موضوعات حقوق کار را دنبال کنند.



دسترسی به این درس برای تمام کاربران آزاد است.

درس دوم: چگونه کارگر و کارفرما را تشخیص دهیم؟

تشخیص کارگر از غیر کارگر و روابط کار

همه‌ی کارها الزاماً در چهارچوب قانون کار نیستند، مثلاً در رابطه با پیمان‌کاران یا حق‌العملکاران (مثل ویزیتورهای پورسانتی) نیازی به پرداخت بیمه و سنوات و حدأقل حقوق نیست چون اساساً کارگر محسوب نمی‌شوند، اما چه کسانی کارگر هستند؟ با مطالعه‌ی این درس به یک جواب کامل و کاربردی می‌رسید.



دسترسی به این درس برای تمام کاربران آزاد است.

درس سوم: موارد استثنایی قانون کار

بعضی افراد با این‌که معیارهای کارگر بودن را دارند (موضوع درس دوم) اما استثنا هستند و کارگر محسوب نمی‌شوند، پس حالا که روش‌های تشخیص کارگر را یاد گرفتید باید موارد استثنای آن هم بدانید تا مهارت‌تان تکمیل شود و کارگران مشمول قانون کار را شناسایی کنید.



دسترسی به این درس برای تمام کاربران آزاد است.

درس چهارم: شرایط انعقاد قرارداد کار

قرارداد کار

وقتی کارگر و کارفرما را شناختیم و اطمینان حاصل کردیم که مشمول قانون کار هستند، حالا وقت آن است که میان آن‌ها قرارداد کار منعقد کنیم؛ این قرارداد نقطه‌ی آغاز رابطه‌ی کارگر و کارفرما است و بخش زیادی از تعهدات و وظایف آن‌ها را تعیین می‌کند و طبیعتاً برای چنین موضوع مهمی، مقررات و شرایط خاصی هم در نظر گرفته شده است که باید یاد بگیریم و رعایت کنیم.



دسترسی به این درس برای تمام کاربران آزاد است.

درس پنجم: تعلیق قرارداد کار

تعلیق قرارداد کار

گاهی بعضی امور باعث می‌شوند که یکی از طرفین قرارداد کار، موقتاً نتواند تعهدات خود را به انجام برساند و در این حالت،‌ قرارداد کار تعلیق می‌شود و وقتی انجام دوباره‌ی تعهدات مقدور شد، قرارداد کار با احتساب سابقه‌ی خدمت کارگر به حالت اولیه بر می‌گردد.



برای دسترسی به این درس باید اشتراک فعال داشته باشید.

درس ششم: پایان قرارداد کار

اخراج، استعفا، بازنشستگی، از کار افتادگی (خاتمه قرارداد)

در درس انعقاد قرارداد کار از نقطه‌ی آغازین رابطه‌ی کارگر و کارفرما سخن گفتیم اما پایان این رابطه چگونه است؟ آیا کارگر و کارفرما هر زمانی که اراده کنند به رابطه‌شان پایان می‌دهند؟ چه مقرراتی برای تسویه حساب وجود دارد؟ سنوات کارگر چه می‌شود؟ آیا توافق برای فسخ قرارداد امکان‌پذیر است؟



برای دسترسی به این درس باید اشتراک فعال داشته باشید.

درس هفتم: مدت کار در قانون کار

مدت کار در چهارچوب قانون کار

یکی از مهم‌ترین حمایت‌های قانون کار در خصوص مدت زمان کار است که با بررسی مقررات آن می‌توانیم به سؤالاتی از این قبیل پاسخ دهیم که حدأکثر ساعات کار چقدر است؟ آیا کارفرما می‌تواند کارگر را به اضافه‌کاری مجبور کند؟ حدأکثر ساعات اضافه‌کار چقدر است؟ چقدر باید اضافه‌کار و فوق‌العاده‌ی کار در شب و کار نوبتی پرداخت شود؟



برای دسترسی به این درس باید اشتراک فعال داشته باشید.

درس هشتم: حق‌السعی در قانون کار

حق‌السعی

در این درس بخشی از مهم‌ترین موارد حق‌السعی و مبنای محاسبه‌‌شان را بررسی می‌کنیم که آگاهی از آن‌ها علاوه بر این‌که تعهدات کارفرما را تعیین می‌کند برای پیش‌بینی هزینه‌های مربوط به نیروی انسانی ضروری است.



برای دسترسی به این درس باید اشتراک فعال داشته باشید.

درس نهم: مرخصی‌ها و تعطیلات در قانون کار

مرخصی‌ها و تعطیلات در قانون کار

می‌دانیم که کارگران در ایام تعطیل و مرخصی‌ها سر کار نمی‌روند، اما دقیقاً چه مقرراتی در این خصوص وجود دارد؟ آیا به کارگران برای این روزها دستمزد داده می‌شود؟ آیا کارفرما می‌تواند با مرخصی رفتن کارگران مخالفت کند؟ آیا کارگران می‌توانند از مرخصی خود استفاده نکنند و پول آن را بگیرند؟

در این درس با کمک مقررات قانون کار به این سؤالات پاسخ خواهیم داد.



برای دسترسی به این درس باید اشتراک فعال داشته باشید.

درس دهم: مقررات کار زنان و نوجوانان

کار زنان و نوجوانان در قانون کار

اگر تاریخ را ورق بزنیم، آن‌هایی که با انصاف بودند در جنگ‌ها به کودکان و زنان کاری نداشتند و امروز هم این اصل کاملاً پذیرفته شده است که اگر قرار به حمایت باشد، زنان و کودکان در اولویت هستند، پس کاملاً منطقی و قابل انتظار است که قانون کار به عنوان یک قانون حمایتی، توجه ویژه‌تری به زنان و کودکان داشته باشد.

در این درس می‌خواهیم بررسی فصل “شرایط کار” را با مرور مقررات مربوط به نوجوانان و زنان به پایان برسانیم،




برای دسترسی به این درس باید اشتراک فعال داشته باشید.

درس یازدهم: مقررات حفاظت فنی و بهداشت کار

حفاظت فنی و بهداشت

بعضی کارفرمایان به علت ناآگاهی و گروهی دیگر برای کاهش هزینه‌ها نسبت به ملاحظات ایمنی و بهداشت بی‌توجهی می‌کنند و  سلامت و جان کارگران را در معرض خطر قرار قرار می‌دهند که آثار اجتماعی دارد چون چنین کارگرانی نیازمند خدمات درمانی و دریافت مستمری هستند که بخشی از آن‌ها توسط منابع مالی کشور تامین می‌شود، به همین علت قانون‌گذار برای مسأله‌ی حفاظت فنی و بهداشت کارگاه‌ها مقرراتی را وضع کرده است که در این درس با کلیّات آن‌ها آشنا می‌شوید.



برای دسترسی به این درس باید اشتراک فعال داشته باشید.

درس دوازدهم: مقررات بازرسی کار

بازرسی کار

در این درس با مهم‌ترین مقررات مربوط به بازرسی کار آشنا می‌شوید؛ برای تألیف این درس از مواد قانون کار و آیین‌نامه‌ی استخدامی بازرسان و کارشناسان بهداشت و آیین‌نامه‌ی چگونگی بازرسی استفاده شده است.



برای دسترسی به این درس باید اشتراک فعال داشته باشید.

درس سیزدهم: رسیدگی به اختلافات کار

آیین دادرسی کار - رسیدگی به پرونده های کارگر و کارفرما

در درس‌های قبلی فهمیدیم که مقررات مختلفی در مورد کارگران و کارآموزان و کارفرمایان وجود دارد اما اگر مقررات رعایت نشوند یا دعوا و اختلافی وجود داشته باشد چگونه قابل پیگیری است؟ مثلاً شاید کارفرما بخشی از دستمزد کارگر را پرداخت نکرده باشد یا کارگر (یا کارآموز) یا کارگران از ساعات کاری زیادشان گله داشته باشند و غرامت بخواهند که برای طرح این دعاوی باید با روش دادرسی کار آشنا شوید.



برای دسترسی به این درس باید اشتراک فعال داشته باشید.

مروری بر جرایم و مجازات در قانون کار

مجازات در قانون

اگر شخصی به دیگری خسارت وارد کند ملزم به جبران است اما شرایطی را فرض کنید که در آن کارفرمایان دستمزد کارگران را پرداخت نکنند یا ساعت‌های زیادی آن‌ها را به کار بگمارند تا زمانی که شکایتی طرح شود و آن‌ها حقوق کارگر را پرداخت کنند و طبیعتاً برای پیشگیری از چنین مواردی باید مجازات‌ هم وجود داشته باشد، یعنی اگر شخصی خلاف مقررات عمل می‌کند، علاوه بر جبران خسازت یا پرداخت حقوق باید مجازات شود تا انگیزه‌ی بیشتری برای رعایت مقررات داشته باشد.



برای دسترسی به این درس باید اشتراک فعال داشته باشید.