شما در حال خواندن درس طراحی مفهومی چیست؟ از فاز دوم طراحی هستید.

طراحی مفهومی یا Conceptual Design چیست؟

فرایند طراحی شامل مراحل مختلفی است و یکی از آن‌ها، طراحی مفهومی است. البته همانطور که در درس‌های گذشته گفتیم، فرایندهای مختلفی برای طراحی وجود دارد که متفاوت هستند (مثلاً تعداد یا عنوان مراحل‌شان فرق می‌کند)، با این حال اکثرشان این مرحله را به رسمیت شناخته‌اند و نمی‌توانیم آن را محدود به فرایندهای خاصی مثل پال و بیتز یا فرانس بدانیم.

در ویکی‌تولید، رویه‌ا‌ی سیستماتیک برای طراحی مفهومی ارائه خواهیم کرد تا به بهانه‌ی آن با اهداف و کارایی و روش انجام این مرحله آشنا شوید، با این حال پیش از ارائه‌ی نکات کاربردی لازم است با کلیات آشنا شوید.

انطباق طراحی مفهومی با فرایند عمومی حل مسأله

قبلاً توضیح دادیم که بسیاری از فرایندهای طراحی مبتنی بر فرایندهای عمومی حل مسأله هستند. مطابق فرایندهای عمومی، اول مسأله باید تعریف شود، سپس برای آن تعدادی راهکار پیشنهاد می‌دهند، راهکارها را ارزیابی می‌کنند. یک راهکار انتخاب می‌شود و نهایتاً کارایی آن را محک می‌زنند.

در فاز اول مجموعه‌ی طراحی، تلاش کردیم که مسأله‌ی طراحی به بهترین شکل تعریف شود و به این ترتیب اولین مرحله‌ی فرایند عمومی حلّ مسأله را به انجام رساندیم. اکنون در فاز دوم که به طراحی مفهومی اختصاص دارد، می‌خواهیم به چند راهکار برسیم و بهترین‌شان را انتخاب کنیم، لذا کماکان مسیرمان با فرایند عمومی حل مسأله هماهنگ است.

کلمه‌ی مفهوم (Concept)

قبلاً مفصل در مورد معنای طراحی صحبت کردیم (مشاهده‌ی درس طراحی مهندسی چیست)  و حالا برای درک عبارت طراحی مفهومی (Conceptual Design) باید معنای کلمه‌ی مفهوم (Concept) را بررسی کنیم.

معنای لغوی کلمه‌ی مفهوم

این کلمه در دیکشنری مریام وبستر در اشکال زیر تعریف شده است:

۱- مفهوم چیزی است که در ذهن تصور می‌شود.

۲- ایده‌ای است (انتزاعی یا عمومی) که از نمونه‌های خاص تعمیم می‌یابد.

همچنین در  دیکشنری کمبریج، مفهوم را ایده یا اصل (Principle) تعریف کرده‌اند که منظور از ایده، مجموعه‌ای از تراوشات ذهنی به عنوان راهکارهای مسأله و منظور از اصل، فرضیات اساسی و بنیادی (مثل اصل برائت یا اصل آزادی) است.

علاوه بر دو تعریفی که بالاتر برای واژه‌ی مفهوم گفتیم، در بسیاری از تعاریف دیگر هم آن را نوعی ایده یا تصور ذهنی تعریف کرده‌اند، لذا طرح مفهومی را هم می‌توانیم راهکاری از جنس تصورات ذهنی بدانیم.

کلمه‌ی مفهوم در ادبیات طراحی

در ادبیات طراحی،‌ کلمه‌ی مفهوم در همان معنای لغوی آن به کار می‌رود و به معنای ایده یا راهکاری برای حلّ مسأله‌ است. در این مرحله از طراحی به دنبال کشف راهکارها (و انتخاب راهکار منتخب) هستیم و منظور از مفهوم، همان راهکارهای اولیه برای حلّ مسأله است. اما سؤال مهمی که باید پاسخ داده شود، این است که اصولاً یک مفهوم (به عنوان راهکار اولیه) تا چه اندازه باید دقیق باشد؟

در کتاب طراحی مفهومی از انتشارات اسپرینگر، تعریفی برای کلمه ی مفهوم ارائه شده است که به سؤال‌مان پاسخ می‌دهد:

ادامه‌ی مطالب این درس فقط به مشترکین ویژه نمایش داده می‌شود.

. . .

در حال حاضر شما به‌عنوان مهمان در ویکی‌تولید حضور دارید اما اگر از کاربران‌مان هستید، لطفاً وارد سامانه شوید تا امتیاز حضورتان را منظور کنیم.

درس‌های فاز دوم طراحی به ترتیب عبارتند از:
طراحی مفهومی چیست؟
فرایند طراحی مفهومی
انتزاعی‌سازی در طراحی
سیستم‌های فنی و توصیف عملکردشان
پیاده‌سازی ساختار عملکرد

ورود به راهنمای فاز دوم

ورود به راهنمای فاز اول

ورود به برگه‌ی مقدمات طراحی

ورود به مجموعه‌ی طراحی مهندسی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.