جامع ترین و آسان ترین راهنمای واردات کالا

واردات همان فرآیند خرید کالا یا مواد اولیه از کشورهای خارجی و ورود آن به کشور مقصد است  که از طریق درگاه های گمرکی و  با انگیزه ی کسب درآمد، تامین مواد اولیه و تجهیزات مراکز تولیدی یا برطرف کردن بخشی از نیازهای کشور و … انجام میشود.

ورود کالا به کشور شامل نکاتی است که تسلط بر آنها تخصص و تجربه ی بالایی نیاز دارد و به همین علت بسیاری از افراد یا شرکتها ترجیح میدهند ورود کالاهای مورد نیاز خود را به شرکتهای بازرگانی واگذار کرده و از پیچیدگی های این فرآیند دور باشند.

در این راهنما مراحل واردات از  (اخذ کارت بازرگانی)  تا (ترخیص کالا) به صورت گام به گام و در ساده ترین حالت ممکن مورد بررسی قرار گرفته و در هر گام علاوه بر روش ها به بیان مفاهیم و اصطلاحات تخصصی مرتبط نیز پرداخته شده است، پس علاوه بر مرور کامل فرآیند واردات با بخش زیادی از مفاهیم و اصطلاحات پایه ای آشنا خواهید شد.

همچون سایر دستورالعمل های وبسایت ویکی تولید تاکید میکنیم مطالب فوق بعنوان منبع تصمیم گیری و مرجع نبوده و صرفا برای راهنمایی علاقمندان تهیه شده است، لذا پیش از اخذ هر تصمیمی به متن اصلی قوانین و دستورالعملها مراجعه نمایید. (بخصوص در حوزه ی واردات قوانین تغییرات زیادی دارند)

میتوانید علاوه بر مطالعه ی این نوشتار، شنونده ی فایل صوتی راهنمای واردات نیز باشید:

راهنمای ایجاد مرکز تولیدی

راهنمای واردات در ایران

گام اول: کارت بازرگانی، مقدمه ی واردات و صادرات

اخذ کارت بازرگانی نقطه ی آغازین بسیاری از فعالیت های تجاری است (بجز موارد خاص که در همین بخش بررسی خواهیم کرد) و  بر اساس قوانین مجوزی است که شخص با اخذ آن میتواند در عرصه ی واردات و صادرات تجارت نماید.

آیا برای واردات به کارت بازرگانی نیاز دارید؟

در زبان انگلیسی به کارت بازرگانی Commercial Card گفته میشود که ترجمه ی آسان تر آن “کارت تجاری” است.

بصورت کلی تمامی فعالیتهای تجاری واردات و صادرات نیازمند اخذ کارت بازرگانی هستند، مگر مواردی که تجاری محسوب نمیشوند یا معافیت هایی که قانون برای بعضی افراد در نظر گرفته است؛ در ادامه با تمامی این موارد آشنا خواهید شد.

کدام فعالیت ها غیرتجاری هستند و نیازی به کارت بازرگانی ندارند؟

واردات و صادراتی که برای کسب درآمد از خرید و فروش انجام نشود تجاری نیست، مثلا مسافری که وارد کشور شده و برای عزیزانش سوغاتی آورده فعالیت تجاری انجام نداده و طبق تعریف نیازمند کارت بازرگانی نیست؛ حال این سوال مطرح میشود که قانون چه ضوابطی برای تشخیص فعالیت تجاری از  غیر تجاری در نظر گرفته است؟

در قانون واردات موارد زیر تجاری محسوب نشده و نیازمند کارت بازرگانی نیستند:

۱٫ وارد کردن کالا بعنوان نمونه یا برای برای آزمایش و بررسی.

مثلا خریدار پیش از واردات یک کالا تصمیم به دریافت نمونه ی آزمایشی آن محصول میگیرد تا در صورت رضایت بخش بودن، برای خرید عمده ی آن اقدام نماید. وارد کردن نمونه ی آزمایشی این کالا فعالیت تجاری نیست. (البته نظر مسئول گمرک ملاک عمل است)

۲٫ وارد کردن تجهیزات، ماشین آلات و قطعات مورد نیاز واحد های تولیدی اگر برای استفاده ی آن واحد باشد فعالیت تجاری محسوب نمیشود و نیازمند کارت بازرگانی نیست.

البته اگر واحد تولیدی قبلا کارت بازرگانی دریافت کرده باشد لازم است واردات در قالب کارت بازرگانی صورت بگیرند. (برای وارد کردن این اقلام لازم است صنعتگر از وزارت صنعت، معدن و تجارت مجوز دریافت کند)

۳٫ واردات وسایل و ملزومات مورد نیاز برای واحدهای تحقیقاتی، علمی، پزشکی، آموزشی، آزمایشگاهی و کالاهایی که مورد نیاز پیمانکاران و مشاوران است با اخذ مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت نیازی به کارت بازرگانی نخواهد داشت.

به این موارد کاتالوگ، کتابچه، نقشه های فنی و مستندات فاقد ارزش قیمتی را هم اضافه نمایید. (واردات این کالاها بعد از اخذ مجوزهای مربوطه نیازی به کارت بازرگانی ندارد.)

۴٫ آخرین مورد مربوط به وارداتی است که توسط نهادهای دولتی انجام میشود و تابع قوانین خاصی میباشد که در کتاب قوانین صادرات و واردات قابل استعلام است.

چه افرادی از داشتن کارت بازرگانی معاف هستند ؟

همانطور که گفتیم برای فعالیت های غیر تجاری نیازی به کارت بازرگانی نیست؛ علاوه بر این قانون چند گروه را از دریافت کارت بازرگانی معاف کرده که عبارتند از:

  • شرکت های تعاونی که به مرزنشینان خدمات ارائه داده و برای وارد کردن کالاهای ضروری مرزنشینان نیازی به کارت بازرگانی ندارند. فهرست کالاهای وارداتی مجاز برای این شرکتها و مقدار و ارزش هر یک از آنها در کتاب مقررات صادرات و واردات درج شده است.
  • ملوانان عزیز میتوانند بدون نیاز به کارت بازرگانی برای مصرف خانوار خود با تعداد، مقدار و ارزش تعیین شده ای کالا وارد نمایند.
  • پیله وران کشورمان می توانند بدون نیاز به کارت بازرگانی (بوسیله ی کارت پیله وری) اقلام مورد نیاز استان خود یا استان های همجوار را وارد نمایند.
  • کارگران ایرانی شاغل در سایر کشورها چنانچه از وزارت کار، رفاه و تعاون اجتماعی کارنامه ی شغلی دریافت کرده باشند میتوانند به تعداد، مقدار و ارزش تعیین شده اقلام وارد نمایند.

چگونه کارت بازرگانی بگیریم؟

کارت بازرگانی میتواند برای همه ی اشخاص حقیقی (عموم افراد) و حقوقی (افرادی که شرکت ثبت کرده اند) صادر شود و نیازمند موارد زیر است:

  • نداشتن محکومیت قضایی موثر (بعضی محکومیت های قضایی در نظر گرفته نمیشوند)
  • کارت پایان خدمت (برای آقایان)
  • حداقل سه سال سابقه ی فعالیت تجاری (به تایید دو نفر که کارت بازرگانی دارند) یا داشتن مجوز فعالیت تولیدی (با هر میزان از سابقه)
  • دفاتر قانونی با ارایه اظهارنامه های ثبتی
  • حساب بانکی در یکی از بانک های کشور و نداشتن چک برگشتی
  • کد اقتصادی
  • نداشتن شغل دولتی و تمام وقت

اگر شخص حقیقی هستید (شرکت ثبت نکرده اید) بجز موارد بالا لازم است حداقل ۲۳ سال سن،  محل کسب (یک بنگاه تجاری مانند مغازه داشته باشید) و دیپلم (حداقل) داشته باشید.

اگر شخص حقوقی هستید باید مدارک شرکت، حسن اعتبار بانکی، سند مالکیت (یا اجاره نامه ی شرکت) و گواهی پلمپ دفاتر را برای دریافت کارت بازرگانی ارائه نمایید.

همچنین  دوره های آموزشی برای متقاضیان کارت بازرگانی برگزار میشود که شرکت در آنها برای صدور کارت الزامی میباشد. (بجز افرادی که رشته تحصیلی آنها با بازرگانی در ارتباط است)

نکته: اگر شخص دارنده ی کارت فاقد یکی از این شرایط  تشخیص داده شود، کارت بازرگانی وی باطل خواهد شد. (مثلا بعد از دریافت کارت دچار محکومیت قضایی موثر شود)

انواع کارت بازرگانی و ویژگی آنها

کارت بازرگانی انواع مختلفی دارد که هر یک برای کاربردی خاصی صادر شده و میزان سخت گیری در صدور آنها متفاوت است :

کارت بازرگانی تجاری: برای افرادی که در حوزه های واردات و صادرات فعالیت میکنند و بازرگان هستند.

کارت بازرگانی خدماتی: برای افرادی است که در حوزه های خدماتی فعالیت میکنند (بعنوان شخص حقوقی و با مجوزهای مربوطه) صادر میشود و مجاز خواهند بود تا در زمینه ی فعالیت خود اقدام به واردات کالا نمایند.

کارت بازرگانی موردی: بصورت موردی و برای یک بار ترخیص صادر میشود.

کارت بازرگانی تولیدی/ صنعتی: برای افرادی که در زمینه ی تولید فعالیت کرده و مجوزهای مربوطه را دارند صادر میشود و با کمک آن برای واردات تجهیزات و مواد اولیه ی مورد نیازشان مجاز خواهند بود.

گام دوم: انتخاب و بررسی کالای وارداتی و فروشندگان آن

انتخاب کالا برای واردات امری تخصصی است که بر اساس دانش و تجربیات واردکننده صورت میگیرد، ممکن است فروشنده ی لوازم الکترونیکی پس از سالها فعالیت به درک مناسبی از نیازهای بازار رسیده و اقلامی را برای واردات انتخاب نماید.

برای کالایی که تصمیم به واردات آن گرفته میشود چند سوال اساسی مطرح است:

  • آیا واردات آن مجاز است؟ یا نیازمند اخذ مجوز از نهادهایی همچون اداره ی پزشکی یا محیط زیست است؟
  • تعرفه ی گمرکی آن چقدر است؟ بعبارت ساده تر برای ورود آن به کشور چه هزینه هایی باید پرداخت شود؟
  • واردات بعضی کالاها از کشورهای تعیین شده شامل تخفیف در هزینه های گمرکی میشود، آیا کالای انتخابی شامل چنین تخفیف هایی هست ؟ (تعرفه ی ترجیحی)
  • آیا کالای انتخاب شده مشمول استانداردهای اجباری است؟ (برای ترخیص کالای مشمول استاندارد باید گواهی بازرسی دال بر استاندارد بودن کالا ارائه شود)

ممکن است در مقیاس داخلی انتخاب کالا به درستی صورت گرفته اما واردات آن شرایط خاصی داشته باشد که بی اطلاعی از آن سرمایه ی  واردکننده را به مخاطره بیاندازد؛ پس منطقی تر آن است که پیش از هر اقدامی برای سوالات بالا جواب مناسبی پیدا کنیم.

چگونه از تعرفه ها، حقوق ورودی و تعرفه های ترجیحی یک کالا مطلع شویم؟

تمامی کالاهای وارداتی گروه بندی شده و در کتاب قوانین واردات و صادرات درج شده اند، برای دریافت کتاب میتوانید از لینک زیر استفاده کنید:

http://farsi.tpo.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=1&pageid=24254

در صفحات اولیه آخرین قوانین واردات و صادرات به دو زبان فارسی و انگلیسی ارائه شده و در ادامه ی آن فهرست گروه بندی کالاها قرار گرفته است.

کالای مورد نظر را در این فهرست پیدا کنید (بهتر آن است که از شماره تعرفه ی آن اطلاع داشته باشید).

در ستون ملاحظات اگر علامت خاصی قرار گرفته به معنای آن است که واردات آن کالا ممنوع (دایره ی توپر مشکی) یا مشروط به اخذ مجوز از نهادهای مربوطه (مربع توپر) میباشد که این شرایط در ابتدای هر فصل از کتاب توضیح داده شده است. (مشخص شده ردیف های علامت دار نیازمند چه شرایط یا مجوزهایی هستند)

در ستون حقوق ورودی عددی درج شده که با کمک آن میتوانید میزان پرداختی به گمرک را محاسبه نمایید. (در گام چهارم با تمامی محاسبات و هزینه های گمرکی آشنا خواهید شد)

ورود بعضی اقلام از کشورهای تعیین شده شامل تخفیف های ویژه ی گمرکی میشود که اصطلاحا تعرفه های ترجیحی نامیده میشوند، به همین علت در لیست ستونی با این نام قراردارد که برای بعضی کالاها کد کشور دارنده ی تعرفه ی ترجیحی مشخص شده است.

چگونه بفهمیم کالای وارداتی مشمول استانداردهای اجباری است؟

لیست کالاهای مشمول استاندارد اجباری در بازه های زمانی کوتاه مدت تغییر میکند پس لازم است آخرین مصوبات از سامانه ی سازمان استاندارد استعلام گردد که لینک آن در زیر درج شده است :

در لینک زیر، آخرین ویرایش فایل “کالاهای مشمول استانداردهای اجباری” را دانلود نمایید.

http://isiri.gov.ir/Portal/home/?141143

واردات کالاهای استاندارد از طریق ارائه ی گواهی بازرسی یا نمونه برداری در گمرک ایران و ارسال به آزمایشگاه امکان پذیر خواهد بود. در بخشهای بعدی همین مقاله، اقدامات مورد نیاز برای ترخیص کالاهای استاندارد مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

واردات را از چه کشوری انجام دهیم؟

بیشترین تبادلات بازرگانی ایران با کشورهای چین، ترکیه و امارات است. بعلت حجم بالای واردات از سه مبدا ذکر شده اطلاعات بیشتری از تامین کنندگان و تولیدکنندگان این کشورها در دسترس است که با مراجعه به اتاق های بازرگانی (مثلا اتاق بازرگانی ایران و چین) در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

نکته: در فرآیند واردات، کشور صادر کننده ی کالا مبدا و کشور وارد کننده مقصد نامیده میشود.

کشور مبدا یکی از پارامترهای تاثیرگذار در انتخاب فروشنده است که انتخاب آن تابع عوامل مختلفی است،  بعنوان مثال واردات از چین بعلت فاصله ی زیاد زمانبر و شامل هزینه های حمل و نقل بیشتری است در حالیکه معمولا قیمت کالاهای خریداری شده از چین پایین تر از نمونه های یکسان آن در ترکیه است. در این مثال اگر حجم واردات زیاد باشد احتمالا چین گزینه ی مناسب تری خواهد بود و برای حجم کمتر وارد کردن از مبدا ترکیه بعلت فاصله ی کمتر مقرون بصرفه تر است، ضمنا امکان خرید کالاهای چینی از ترکیه وجود دارد)

از طرفی گفتیم که واردات از بعضی کشورها شامل تخفیف های ویژه ی گمرکی میشود و میتواند یکی از پارمترهای تاثیرگذار در انتخاب مبدا باشد.

چگونه فروشندگان کالا را پیدا کنیم؟

بسیاری از تامین کنندگان در سایت هایی همچون آمازون و علی بابا قابل شناسایی هستند؛ علاوه بر این شرکت در نمایشگاه های تخصصی داخلی و خارجی، جست و جو در اینترنت و دانلود کاتالوگ ها، مراجعه به اتاق های بازرگانی و حتی سفر به کشورهای مورد نظر روش های رایجی در شناسایی تامین کنندگان میباشند.

یکی از بهترین گزینه ها استفاده از تجربیات افراد یا شرکتهایی است که به تازگی کالای مشابهی را خریداری و وارد کرده اند، این دسته از واردکنندگان میتوانند براساس مذاکرات قبلی با فروشندگان، تجربیات ارزشمندی در خصوص میزان اعتبار و نحوه ی همکاری با آنها در اختیار شما قرار دهند.

دفاتر بازرگانی ایرانی در سایر کشورها نیز میتوانند راهنمای شما در اعتبار سنجی فروشندگان خارجی باشند.

استعلام اولیه برای قیمت و مشخصات فنی

معمولا یک کالا توسط چندین توزیع کننده ی مختلف عرضه میشود.

فرآیند مذاکره با فروشندگان خارجی بی شباهت با خرید شب عید نیست، شما برای خریدن یک پیراهن ساده چندین مغازه را بررسی کرده و نهایتا با مقایسه ی قیمتها و ویژگی محصولات فرآیند خرید را نهایی خواهید کرد.

در گام سوم لازم است از چند توزیع کننده ی مختلف بصورت شفاهی (مراجعه حضوری، تلفنی یا بواسطه ی دفاتر ایرانی در مبدا)  یا کتبی (پست الکترونیکی، فکس) استعلام گرفته شود تا با مقایسه قیمت ها و مشخصات محصولات، فروشنده ی نهایی انتخاب گردد.

گام سوم. درخواست پیش فاکتور یا پروفرما از فروشنده

در گام سوم لازم است در خصوص تمامی مسائل مهم همچون قیمت، نوع حمل، روش و زمان بندی پرداخت، نوع بیمه، زمان ارسال کالا، ضمانت های مورد نظر و … با فروشنده وارد مذاکره شوید. نتیجه ی این مذاکرات نهایتا به صدور پیش فاکتور یا پروفرما منجر خواهد شد.

در مسیر درخواست پروفرما لازم است با مفاهیم و اصطلاحات زیادی آشنا شوید که در ضمیمه ی گام سوم تهیه است. (پس مسیر نسبتا طولانی تا رسیدن به گام چهارم پیش روی شما قرار دارد و لازم است کمی صبور باشید)

پیش فاکتور یا پروفرما چیست؟

پروفرما همان پیش فاکتور است! و صد البته که در امر واردات سندی مهم تلقی میشود و در ثبت سفارش، گشایش اعتبار و ترخیص کالا مورد استفاده قرار میگیرد. در پروفرما ذکر بعضی اطلاعات کاملا ضروریست که در ظاهر دشوار اما در حقیقت مفاهیم ساده ای هستند که با کلمات اختصاری نسبتا پیچیده نمایش داده میشوند.

در پروفرما چه مواردی باید ذکر شود؟

در پروفرما علاوه بر نام، نشانی و شماره تماس فروشنده و خریدار اطلاعات دیگری نیز درج میشود که در ادامه بررسی خواهد شد.

  • توضیحات مربوط به محصول (Description) شامل توصیف دقیق کالا از جمله آلیاژ، رنگ، ابعاد، شماره سریال، مدل و …
  • نام کشور سازنده ی محصول (Origin)
  • تعداد محصول یا مقدار آن بر اساس واحدهای استاندارد (کیلوگرم، متر، لیتر و …) (Quantity یا اختصارا QTY)
  • قیمت هر واحد از محصول بر اساس ارز مورد نظر (Unit Price)
  • قیمت کل (Amount)
  • نحوه ی ارسال کالا (Shipment) که میتواند بصورت دریایی، ریلی، زمینی یا هوایی باشد.
  • نوع اینکوترم مورد توافق (Incoterms) که در ضمیمه ی گام سوم (همین بخش) با مفاهیم آن آشنا میشوید.
  • نحوه ی پرداخت پول یا Payment که در ضمیمه گام سوم توضیحات مفصلی ارائه خواهد شد. (مثلا اعتبار اسنادی، یا حساب باز یا برات)
  • مدت اعتبار پروفرما (Validity Date) و تاریخ صدور آن (Performa Invoice Date)
  • بیمه و شرکت ارائه دهنده ی آن (Insurance)
  • نام بانک و شماره حساب فروشنده برای پرداخت هزینه
  • زمان بندی ارسال کالا و سررسیدهای پرداخت وجه
  • نام شرکت حمل کننده ی کالا (در این مرحله ضرورت ندارد چرا که ممکن است هنوز تعیین نشده باشد)
  • مهر رسمی شرکت بهمراه نام فرستنده و امضا

با فروشنده برای تمام مسائل مهم به توافق برسید

حتما از فروشنده تاییدیه ای مبنی بر توانایی او در تکمیل و ارسال مدارک درخواستی دریافت نمایید. (مدارکی همچون فاکتور نهایی، پکینگ، گواهی مبدا ، در صورت لزوم گواهی بازرسی COI، بارنامه یا راه نامه WB یا BL و …)

حتما لیست موارد مورد نیاز را از اداره ی استاندارد، گمرک و بانک (که امور پرداختی شما را انجام خواهد داد) استعلام بگیرید. (تاکید میکنیم قوانین حوزه ی واردات و صادرات بسرعت تغییر کرده و بهترین روش استعلام مستقیم از نهادهای مربوطه است.)

اولین ضمیمه ی گام سوم :

روش های پرداخت بین المللی یا International Terms of Payment

همانطور که گفتیم یکی از موارد توافق شده در پیش فاکتور روش پرداخت است که با توجه به شرایط تحریم بعضی از آنها برای بازرگانان ایرانی قابل استفاده نیست.

انواع روش های پرداخت بین المللی برای واردات و صادرات

روش های اصلی پرداخت در معاملات بین المللی به شرح زیر است:

پرداخت حواله ای یا Advance Payment:

پرداخت نقدی همان پرداخت حواله ای است (Full Advance Payment)  که خریدار کل هزینه یا بخشی از آن را پرداخت کرده و فروشنده پس از دریافت وجه کالا را ارسال خواهد کرد. در پرداخت نقدی ریسک اصلی متوجه خریدار است و خطر عدم ارسال کالا یا تاخیر در انجام آن وجود دارد، لذا بیشتر زمانی استفاده میشود که فروشنده از اعتبار بالایی برخوردار است.

گاها خریدار برای اطمینان بیشتر از فروشنده ضمانت نامه ی بانکی درخواست میکند که به آن پرداخت حواله ای ضمانت دار (Full Advance Payment by Guaranty) گفته میشود؛ در این حالت خریدار از ارسال کالا اطمینان دارد اما ریسک تاخیر در ارسال کالا از بین نخواهد رفت.

در اصطلاحات روزمره ی بازرگانی به پرداخت حواله ای TT نیز گفته می شوند که مخفف Telegraphic Transfer است و در شرایط کنونی تحریم بسیاری از واردکنندگان از آن استفاده میکنند.

پرداخت حساب باز یا Open Account:

در این روش خریدار پس از دریافت کالا (و اسناد مورد نیاز برای ترخیص) بر اساس موعد توافق شده برای پرداخت مبلغ اقدام میکند.

پرداخت حساب باز در نقطه ی مقابل پرداخت نقدی قرار میگیرد و شرط آن اعتماد زیاد فروشنده به خریدار است. (در شرایط معمول فروشنده با چنین پرداختی موافقیت نمیکند، چرا که در بهترین حالت هم ممکن است تحت تاثیر قوانین جاری کشور، خریدار شرایط پرداخت وجه را نداشته باشد)

پرداخت با برات یا Bill of exchange یا Drafts:

اگر اطلاعاتی در خصوص برات ندارید، توصیه میکنیم پیش از مطالعه ی این بخش لینک زیر را مطالعه فرمایید:

https://www.chetor.com/39897

چالش مهم در پرداخت حساب باز آن است که  فروشنده وجهی دریافت نکرده و کالای خود را به خریدار ارسال میکند و در پرداخت نقدی خریدار مبلغ کالایی را میپردازد که هنوز ارسال نشده و ممکن است فروشنده به تعهداتش پایبند نباشد.

در مبادلات بین المللی، روش پرداخت براتی تقریبا ریسکی برای خریدار ندارد و ریسک فروشنده نیز کمتر از روش حساب باز است.

در روش پرداخت برات، فروشنده بدون دریافت وجه برای بازرسی و ارسال کالا اقدام مینماید و سپس بر اساس نوع پرداخت یکی از مسیرهای زیر پیموده خواهد شد :

پرداخت به روش برات ساده یا Clean Bill of Exchange

در روش برات ساده فروشنده پس از ارسال کالا به بانک خود مراجعه کرده و بر اساس اسناد حمل (که تایید کننده ی ارسال کالا میباشد) براتی بر عهده ی خریدار میکشد (صادر میکند)،  این برات به بانک نماینده ی خریدار ابلاغ میشود تا خریدار طبق موارد توافق شده اقدام به پرداخت نماید.

در پاراگراف بالا از عبارت “اسناد حمل” استفاده کردیم، اسناد حمل بخش مهمی از مدارک مورد نیاز خریدار برای ترخیص کالا هستند و شامل بارنامه، پروفرما، صورت حساب، گزارش بازرسی، پکینگ لیست و … میشوند (با همه ی این اصطلاحات آشنا خواهید شد).

فروشنده اسناد حمل را با نام خریدار تهیه میکند تا ترخیص کالا توسط او امکان پذیر باشد، همچنین بارنامه (که یکی از اسناد حمل و نشان دهنده ی روش حمل و نقل است) سند مالکیت کالا محسوب خواهد شد.

در برات ساده فروشنده اسناد حمل را مستقیما به خریدار ارسال میکند و خریدار با کمک این اسناد میتواند برای ترخیص کالای وارد شده اقدام نماید.

همانطور که گفتیم به بانک نماینده ی خریدار ابلاغ میشود که برای پرداخت برات اقدام نماید، خریدار پس از قبولی برات متناسب با نوع برات از نظر زمان پرداخت (دیداری یا مدت دار) اقدام به پرداخت وجه خواهد کرد. (اگر خریدار برات را نپذیرد، برات برای اقدامات قانونی واخواهی میشود)

در برات دیداری خریدار هنگام دریافت و قبولی برات موظف به پرداخت مبلغ میباشد. (Slight Draft یا Slight Bill)

در برات مدت دار، خریدار برات را در زمان توافق شده با فروشنده (مثلا نه ماه پس از قبولی برات) پرداخت خواهد کرد. (Time Bill)

پرداخت با برات وصولی اسنادی یا Documentary Bill of Exchange یا Documentary Collection

در روش (برات وصولی اسنادی) بر خلاف (برات ساده) که اسناد حمل مستقیما به خریدار ارسال میشد، فروشنده اسناد را به بانک خود میدهد تا به بانک نماینده ی خریدار ارسال نماید. (دیگر خریدار مستقیما اسناد حمل را دریافت نخواهد کرد)

دو نوع توافق مختلف برای نحوه ی دریافت اسناد توسط خریدار وجود دارد:

حالت اول) خریدار تنها با قبول برات و پرداخت وجه آن میتواند اسناد حمل را دریافت کند و در این حالت روی اسناد عبارت Delivery Document against Payment یا (D/P) درج خواهد شد.

حالت دوم) در حالت دوم خریدار و فروشنده به توافق میرسند تا پرداخت وجه به محض قبولی برات نباشد و در زمانی دیگر (تاریخ سررسید) خریدار مبلغ برات را به فروشنده پرداخت نماید؛ در این حالت بانک تنها با قبولی برات توسط خریدار اقدام به تحویل اسناد خواهد کرد و عبارت Delivery Document against Acceptance یا (D/A) روی اسناد درج میشود.

ممکن است خریدار در زمان سررسید (زمان تعیین شده برای پرداخت برات) شرایط پرداخت را نداشته باشد که برای پیشگیری از این ریسک فروشنده میتواند از خریدار ضمانت بانکی درخواست نماید. (در این حالت بانک موظف است در زمان سررسید برات را پرداخت کند)

پرداخت به روش اعتبار اسنادی یا Letter of Credit یا L/C

در تمامی روش های بررسی شده ریسک یکی از طرفین معامله بیشتر است اما در روش پرداخت با اعتبار اسنادی تلاش میشود شرایط برابری برای خریدار و فروشنده برقرار شود و البته که استفاده از آن شامل هزینه ها و کارمزد بیشتری خواهد بود.

در پرداخت با اعتبارنامه، یا اعتبار اسنادی، یا LC بانک متعهد میشود فروشنده پس از انجام خواسته های خریدار (مطابق با موارد توافق شده) در زمان تعیین شده پول خود را دریافت نماید و از سوی دیگر در حمایت از خریدار تا پیش از دریافت اسناد توافق شده مبلغی به فروشنده پرداخت نخواهد شد.

گزارش بازرسی ابزاری است که با کمک آن خریدار از صحت کالای ارسال شده اطمینان خواهد داشت. ممکن است ویژگی های مختلفی برای او حائز اهمیت باشد که در قالب انواع آزمایش های بازرسی یا تاییدیه های مختلف (از شرکت های مورد نظر خریدار) بعنوان شروط اعتبارنامه در نظر گرفته میشوند.

ماهیت اعتبارنامه بگونه ای است که طرفین معامله میتوانند بصورت کاملا انعطاف پذیر شرایط مورد نظر را اعلام کرده و در صورت توافق بر مبنای آن عمل نمایند، در حقیقت خریدار میتواند تمام ویژگی های کالا را در اعتبارنامه ثبت و آزمونهای بازرسی متفاوتی را برای اطمینان از صحت آن درخواست نماید و فروشنده نیز اطمینان دارد پس از ارائه ی مدارک درخواست شده (در تایید خواسته های خریدار)، پول خود را در زمانهای مقرر دریافت خواهد کرد.

فرآیند کار به این شکل است که ابتدا خریدار به بانکی در کشور خود مراجعه کرده و برای باز کردن اعتبار بنام فروشنده درخواست میدهد، این درخواست بر اساس موارد توافق شده با فروشنده (در مراحل مذاکره و پروفرما) تدوین شده و پس از تبدیل به کدهای سوئیفت به بانک خارجی ارسال میشود.

پس از صدور درخواست گشایش اعتبار، فروشنده درخواست و متن اعتبار را مشاهده کرده و با تایید او اعتبار گشوده خواهد شد و در غیر اینصورت لازم است برای اصلاح اعتبار درخواست نماید.

پس از گشودن اعتبار مراحل تهیه و بسته بندی کالا توسط فروشنده آغاز میشود و پس از انجام بررسی های لازم و ارسال کالا، فروشنده اسناد توافق شده را تهیه کرده و در اختیار بانک خود قرار میدهد.

بانک خارجی میتواند اسناد را بررسی یا مستقیما به بانک خریدار ارسال نماید.

بانک خریدار (ایرانی)  حداکثر پنج روز برای بررسی اسناد و اعلام مغایرتها (با شرایط توافق شده در اعتبارنامه) فرصت دارد و پس از آن حق هیچگونه اعتراضی نخواهد داشت؛ همچنین پس از تایید اسناد (متناسب با شرایط توافق شده در اعتبارنامه) موظف است نسبت به پرداخت هزینه (یا ضمانت کردن پرداخت) اقدام نماید.

ذکر کامل نکات و تبصره های پرداخت بین المللی از حوصله ی این راهنما خارج است، لذا برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید از این مقاله استفاده نمایید:

http://mananovin.com/pdf/2.pdf

دومین ضمیمه ی گام سوم

اینکوترمز (Incoterms): تقسیم مسئولیت ها و هزینه ها میان فروشنده و خریدار

در فرآیند واردات، اقدامات و هزینه های متعددی پیش روی خریدار و فروشنده است که لازم است طرفین در خصوص آنها توافق نمایند. کلمه ی عجیب Incoterms  برگرفته از عبارت سه کلمه ای International Commercial Terms است که توسط اتاق بازرگانی بین المللی تدوین شده و مشخص میکند پیگیری و هزینه های هر یک از موارد حمل و نقل، ترخیص و بیمه با کدامیک از طرفین باشد.

انواع ترم های خرید اینکوترمز کدامند ؟

حالت های مختلفی برای تقسیم وظایف خریدار و فروشنده وجود دارد که “ترم های خرید اینکوترمز” نامیده شده و مورد توافق جهانی هستند. در هر قرارداد بین المللی یکی از این ترم ها مورد توافق و مبنای عمل قرار خواهد گرفت که شامل موارد زیر میشوند :

EXW یا EX W یا EX Works

در این حالت فروشنده در همان محل کارخانه یا انبار جنس را به خریدار تحویل میدهد.

تمامی هزینه های حمل بار، بیمه، بارگیری، جبران خسارت و … با خریدار است و فروشنده پس از تحویل کالا هیچگونه تعهدی ندارد. (منظور خدمات پس از فروش نیست! مسائل مربوط به حمل و نقل، بیمه، بارگیری و … در اینکوترمز مدنظر هستند)

اینکوترمزهای گروه F

اینکوترمزهای گروه F شامل مواردی هستند که حمل بار در کشور مبدا (کشوری که صادرات از آنجا انجام میشود) به عهده ی فروشنده است و در محل تعیین شده توسط خریدار (واقع در کشور صادرکننده)  تحویل داده خواهد شد. اینکوترمزهای گروه F عبارتند از:

FCA یا Free Carrier

در این حالت فروشنده بار را روی کامیون، هواپیما یا قطار (در کشور مبدا) به خریدار تحویل خواهد داد (زحمت جابجایی از کارخانه یا انبار تا کامیون، فرودگاه یا راه آهن بر عهده ی فروشنده است) و  هزینه های بارگیری و بیمه با خریدار است.

نکته: منظور از بارگیری قرار دادن بار روی وسیله ی حمل اعم از کشتی، هواپیما، کامیون و … است.

FAS یا Free Alongside Ship

در این حالت فروشنده بار را در کنار کشتی به خریدار تحویل خواهد داد. هزینه ها و عقد قراردادهای حمل از نقطه ی تحویل کالا تا مقصد نهایی، بیمه و بازرسی بر عهده ی خریدار است.

FOB یا Free On Board

در این حالت فروشنده بار را روی عرشه ی کشتی به خریدار تحویل میدهد. (پس تا قبل از این مرحله ریسک متوجه فروشنده است نه خریدار) هزینه ها و عقد قراردادهای حمل از نقطه ی تحویل کالا تا مقصد نهایی، بیمه و بازرسی بر عهده ی خریدار است.

اینکوترمزهای گروه C

اینکوترمزهای گروه C  شامل مواردی هستند که هزینه ی حمل بار تا کشور مقصد (که وقتی راجع به واردات صحبت میکنیم منظور ایران خواهد بود) بر عهده ی فروشنده است و شامل موارد زیر میباشد :

CFR یا Cost and Freight

در این حالت حمل و نقل بصورت دریایی است و فروشنده کالا را روی عرشه ی کشتی تحویل میدهد. عقد قرارداد بیمه و پرداخت هزینه ی آن با خریدار و عقد قرارداد حمل و نقل تا مقصد و پرداخت آن با فروشنده است.

لازم به ذکر است در صورت آسیب دیدن کالا پس از تحویل روی عرشه مسئولیت جبران خسارت با فروشنده نمیباشد. (بلکه در صورت بیمه بودن کالا با بیمه است، و عموما عقد قرارداد بیمه با خریدار است)

CIF یا Cost, Insurance and Freight

در این حالت حمل و نقل بصورت دریایی است و عقد قراردادهای حمل و بیمه و پرداخت هزینه های مربوطه با فروشنده است. در این حالت نیز پس از تحویل کالا مسئولیت جبران خسارت با فروشنده نیست. (با بیمه است)

CPT یا Carriage Paid To

این حالت برای انواع روش های حمل و نقل قابل استفاده است، با این حال بیشتر برای حمل و نقل زمینی و هوایی مورد استفاده قرار میگیرد. هزینه ی حمل تا نقطه ی مشخص شده در قرارداد بر عهده ی فروشنده است و عقد قراردادهای بیمه و بازرسی و پرداخت هزینه های مربوطه بر عهده ی خریدار است.

CIP یا Carriage and Insurance Paid to

مشابه با CPT برای انواع روش های حمل و نقل قابل استفاده است.

مسئولیت جبران خسارت تا زمان انتقال کالا به نقطه ی توافق شده و عقد قرارداد و پرداخت هزینه های حمل و نقل و بیمه با فروشنده است، و از سوی دیگر هزینه ی بازرسی کالا با خریدار خواهد بود.

اینکوترمزهای گروه D

در اینکوترمزهای گروه D فروشنده کالا را در مقصد (ایران) تحویل داده و  تا رسیدن به نقطه ی تحویل تمامی خطرات و هزینه ها را بر عهده میگیرد و شامل موارد زیر است:

DAF یا Delivered At Frontier

این ترم برای حمل و نقل ریلی استفاده میشود و بار در مرز کشور دریافت کننده (ایران) به خریدار تحویل داده خواهد شد. (نقطه ی تحویل توسط خریدار تعیین میشود.)

DES یا Delivered Ex Ship

در این حالت ابزار حمل و نقل کشتی است و بار روی عرشه و در بندر کشور مقصد (ایران) به خریدار تحویل داده میشود. در این حالت هزینه های ترخیص بر عهده ی خریدار است.

DEQ یا Delivered Ex Quay

در این حالت روش  حمل و نقل دریایی است و بار پس از انتقال به اسکله تحویل داده میشود.

هزینه های انتفال بار از کشتی تا اسکله بر عهده ی فروشنده است.

DDU یا Delivered Duty Unpaid

فروشنده کالا را در مقصد (گمرک کشور وارد کننده) به خریدار تحویل میدهد، اما ترخیص کالا و پرداخت حقوق و عوارض گمرکی بر عهده ی خریدار است.

DDP یا Delivered Duty Paid

فروشنده کالا را در مقصد و پس از ترخیص کالا و پرداخت عوارض به خریدار تحویل میدهد.

یک نکته مهم : زمانیکه بیمه با فروشنده است احتمالا ارزان ترین نوع آن را انتخاب میکند، پس نوع بیمه را در قرارداد ذکر کنید.

گام چهارم. محاسبه ی دقیق هزینه های واردات یک کالا

تا کنون برای دریافت پیش فاکتور و مذاکره با فروشنده انرژی صرف کرده اید با این حال مبلغی پرداخت نشده (البته به جز مبالغ دریافت نمونه و ترجمه و مکاتبات) و لازم است قبل ازاقدامات دیگر هزینه ی واردات اقلام را محاسبه نمایید.

گام چهارم میتواند پیش از دریافت پیش فاکتور و پس از دریافت کامل اطلاعاتی چون قیمت محصول، نوع حمل و نحوه ی پرداخت انجام شود.

برای واردات از چه نوع ارزی استفاده خواهید کرد؟

برای واردات لازم است ارز تهیه کرده و مبلغی که برای آن میپردازید یکی از پارامترهای مهم در محاسبه ی هزینه های واردات است. در ادامه انواع ارزهای رایج در ایران و نحوه ی استفاده از آنها بررسی خواهد شد.

ارز آزاد همانی است که از طریق صرافی ها و بانک تهیه میشود و قیمت آن در بازار و متناسب با شرایط عرضه و تقاضا تعیین میشود.

ارز مبادلاتی توسط دولت عرضه شده و قیمت پایین تری دارد هر چند که تنها برای واردات کالاهای اساسی و از مبدا کشورهای مشخص قابل استفاده است.

دولت کالاهای وارداتی را بر اساس ضرورت و نیاز کشور گروه بندی کرده که با توجه به تغییرات زیاد این گروه ها و قوانین مربوطه ازدرج آنها خودداری کرده ایم تا آخرین اطلاعات مربوطه را دریافت کرده و تخصیص ارز وارداتی به کالای مورد نظر خورد را بررسی نمایید. (در گوگل “لیست کامل کالاها برای اولویت ارزی” را جست و جو کنید)

کالاهای اساسی کشور همچون روغن، گندم، برنج، حبوبات، بعضی داروهای خاص و .. علاوه بر برخورداری از ارز مبادلاتی شامل یارانه نیز میشوند. (مثلا دلاری ۳۸۰۰ تومان آب میخورد)

ارز نیمایی تنها برای بعضی از گروه های کالایی قابل استفاده است. در این حالت پس از ثبت سفارش و انجام مقدمات (که شامل درخواست تامین ارز و گواهی ثبت آماری از بانک عامل و ارائه تعهد و وثیقه به بانک میشود) در سامانه ی نیما درخواست خرید ارز خود را ثبت کرده و صرافی های مختلف مطابق درخواست شما پیشنهادات خود را ارائه مینمایند. یکی از آنها را به دلخواه انتخاب کرده و پس از واریز ریالی وجه به حساب صرافی پرداخت به فروشنده انجام خواهد شد.

نهایتا واردات کالاهایی که شامل ارز مبادلاتی و نیمایی نیستند از طریق ارز آزاد انجام خواهد شد.

برای واردات اقلام مورد نظر چه هزینه هایی پرداخت خواهید کرد؟

در ادامه تمام هزینه های ورود کالا مورد بررسی قرار گرفته میگیرد، البته از هزینه کردهای جزئی همچون خرید تمبر، تماس با فروشندگان، مراجعات حضوری و … صرف نظر شده است.

۱- هزینه های ثبت سفارش و اخذ مجوز (در صورت نیاز)

در زمان تدوین این مقاله، هزینه ی ثبت سفارش  نیم هزارم  (یک دو هزارم) مبلغ ذکر شده در پیش فاکتور است.

همانطور که گفته شد واردات بعضی کالاها منوط به اخذ مجوز از یک یا چند نهاد دیگر است که میتواند شامل هزینه باشد.

۲- پرداخت وجه به فروشنده در ازای خرید کالا (ارزش کالا)

۳- کارمزد پرداخت وجه به فروشنده

زمانی که از روش پرداخت نقدی حواله ای یا TT (در بخش مربوطه توضیح داده شد) یا اعتبار اسنادی (LC) استفاده میکنید باید به بانک مبالغی را بعنوان کارمزد پرداخت نمایید، کافیست تلفن را برداشته و از بانک مورد نظر شرایط و کارمزد را استعلام نمایید.

ضوابط گشایش اعتبار اسنادی در بانک سپه :

https://www.banksepah.ir/322

ضوابط گشایش اعتبار در بانک توسعه صادرات :

https://www.edbi.ir/general_content/583688/583688.htm

ضوابط گشایش اعتبار در بانک سرمایه :

https://sbank.ir/general_content/16870/16870.htm

ضوابط گشایش اعتبار در بانک شهر :

http://shahr-bank.ir/general_content/76823/76823.htm

۴- هزینه ی حقوق ورودی کالا

برای محاسبه ی حق ورودی گمرک لازم است ارزش CIF کالای خود را محاسبه نمایید.

چگونه ارزش CIF کالا را محاسبه کنیم؟

اصطلاحی بنام ارزش CIF کالا وجود دارد که گاها به آن “سیف” میگویند.

CIF کلمه ی اختصاری شامل سه کلمه ی لاتین قیمت، بیمه و هزینه حمل است و بصورت زیر محاسبه میشود:

ارزش CIF کالا = مبلغ  پرداختی توافق شده برای کالا در هنگام تحویل (در هر نقطه که تحویل میگیرید، چه پرداخت نقدی باشد و چه نسیه) + هزینه ی حمل تا اولین مرز ایران + هزینه ای که برای بیمه پرداخت میشود

عدد بدست آمده به دلار است و باید در نرخ رسمی ارز (نرخ رسمی نه نرخ بازار) ضرب شود تا ارزش ریالی CIF کالای شما بدست آید.

چگونه حقوق ورودی کالا را محاسبه کنیم؟

به جداول کتاب قوانین واردات و صادرات مراجعه کرده و حقوق ورودی کالای مورد نظر را بیابید.

حقوق ورودی در حقیقت جمع دو عدد است، یکی از آنها ۴ درصد حقوق گمرکی )که برای همه ی کالاها ۴ درصد میباشد) و عدد دوم سود بازرگانی است. پس اگر حقوق ورودی کالایی ۳۲ درصد باشد، ۴ درصد از آن مربوط به حقوق گمرکی و ۲۸ درصد برای سود بازرگانی است.

نکته ی مهم آن است که با توجه به قوانین جاری اگر کالای انتخابی بعنوان لوکس در نظر گرفته شود، سود بازرگانی آن دو برابر میشود. (بررسی کنید کالای شما در کدام گروه بندی قرار میگیرد)

در مثال بالا اگر کالای انتخابی (با حقوق ورودی ۳۲ درصد) کالای لوکس محسوب شود، سود بازرگانی آن که ۲۸ است را در دو ضرب میکنیم (۵۶) و بعلاوه ی ۴ درصد حقوق گمرکی مجموعا ۶۰ درصد حقوق ورودی خواهد داشت.

در نهایت برای محاسبه ی حقوق ورودی کالا، ارزش CIF محاسبه شده را در نرخ حقوق ورودی بدست آمده (۶۰ درصد) ضرب میکنیم.

این عدد مبلغی است که بعنوان حقوق ورودی کالا به گمرک پرداخت میشود.

۵- مالیات بر ارزش افزوده (در حال حاضر ۹ درصد)

درصد مالیات بر ارزش افزوده همه ساله اعلام شده و روی مجموع حقوق ورودی و ارزش CIF اعمال خواهد شد.

مبلغ پرداختی بعنوان مالیات = (ارزش CIF کالا + حقوق ورودی که در بخش قبل محاسبه شد) x درصد مالیات بر ارزش افروده (مثلا نه درصد)

۶- مالیات علی الحساب (فعلا ۴ درصد)

میزان این مالیات در حال حاضر چهار درصد است و با ضرب آن در  مجموع ارزش CIF کالا و عوارض گمرکی محاسبه میشود. تولیدی های دارای پروانه بهره برداری و شرکت های دارای گواهی خوش حسابی از پرداخت این مالیات معاف هستند.

۷-سهم هلال احمر و سایر نهادها

هنگام ورود کالا لازم است مبلغی را بعنوان سهم هلال احمر پرداخت نمایید، همچنین ورود بعضی کالاها (همچون سیگار) نیازمند پرداخت سهم به نهادهای دیگری نیز هست که در شرایط ورود آن کالا اعلام میشود.

برای محاسبه باید سهم نهاد مربوطه را در مبلغ تعیین شده بعنوان حقوق ورودی (محاسبه شده در بالا) ضرب نمایید.

بعنوان مثال در حال حاضر سهم هلال احمر یک درصد است که با ضرب آن در حقوق ورودی کالا، مقدار پرداختی آن محاسبه خواهد شد.

۸- هزینه های بیمه و حمل و نقل

هزینه های حمل و نقل: برای انتقال کالا از نقطه ی تحویل تا اولین مرز ایران لازم است از خدمات شرکت های باربری استفاده کنید که هزینه ی آن  بر اساس روش حمل (ریلی، زمینی، هوایی، دریایی) متفاوت است.

اگر در مسیر جابجایی محموله به مرزهای گمرکی کشور امکان استفاده از ناوگان های حمل و نقل ایرانی وجود داشته باشد، برای استفاده از ناوگانهای غیر ایرانی، ضمن اخذ مجوز از وزارت راه و ترابری لازم است ده درصد از هزینه ی حمل و نقل بعنوان عوارض پرداخت شود.

هزینه های بیمه باربری: این هزینه بر اساس نوع بیمه ی انتخاب شده متفاوت است. لازم به ذکر است در صورت آسیب دیدن کالا، کشتیرانی خسارتی به شما پرداخت نخواهد کرد.

۹- هزینه های بازرسی

خریدار برای اطمینان از صحت و کیفیت محموله ی ارسال شده میتواند از گزارشهای بازرسی استفاده نماید که هزینه ی انجام آزمون معمولا با واردکننده است.

کالاهای شامل استاندارد بهتر است در مبدا مورد بازرسی قرار گیرند تا عملیات ترخیص در زمان کمتری انجام شود. (بسیاری از گواهی های بازرسی بین المللی مورد پذیرش اداره استاندارد ایران نیز هست که باید مورد استعلام قبلی قرار بگیرد) با این حال بسیاری از کالاها در گمرک ایران بررسی و آزمایش میشوند.

مبالغ پرداختی بر اساس نوع و تعداد بازرسی هایی که درخواست میشود متفاوت خواهد بود.

برای اطلاع از تعرفه ی آزمایش های استاندارد (در مقصد، کشور ایران) میتوانید از لینک زیر استفاده کنید :

http://www.isiri.gov.ir/portal/home/?94651

لازم به ذکر است کالاهایی که تعداد آن ها کمتر از ۵ عدد و ارزش آنها کمتر از ۳۰۰۰ دلار باشد نیازمند اخذ مجوز استاندارد نیستند.

۱۰- هزینه های انبارداری + دموراژ

هزینه های انبارداری در ورودی های مختلف گمرکی متفاوت است. پس از رسیدن کالا به گمرک ایران، معمولا استقرار کالا برای چند روز اول رایگان و در صورت طولانی شدن فرآیند ترخیص شامل هزینه های انبارداری یا احتمالا دموراژ خواهد شد.

در شرایط معمول تعرفه های انبارداری قابل توجه نیست (مگر در توقف های طولانی، محموله های بزرگ یا خطرناک). در لینک زیر تعرفه های انبارداری در ورودی های گمرک ایران قرار گرفته است :

https://www.egclearance.com

اگر محموله ی وارداتی تا یک تاریخ معین ترخیص نشود مشمول هزینه ی دیگری با نام دموراژ میشود که در حقیقت به علت دیرکرد در تحویل کانتینر پرداخت میشود، لینک زیر حاوی تعرفه های دموراژ است :

https://rabinmarine.com/portfolio-items

۱۱- هزینه ی صدور ترخیصیه و حق توقف کالا

یکی از اسناد مورد نیاز برای ترخیص کالا ترخیصیه است که به معنای تسویه حساب خریدار با شرکت حمل و نقل میباشد (Delivery Order).

تا زمانی که ترخیصیه صادر شود نیازمند مجوز حق توقف کالا در انبار هستید که صدور آن هزینه ی اندکی خواهد داشت.

۱۲- هزینه ی حمل و نقل نهایی پس از ترخیص کالا

پس از ترخیص کالا از گمرک برای انتقال آن به محل مورد نظر هزینه هایی برای حمل کالا پرداخت خواهد شد که میزان آن با توجه به روش حمل، وزن کالای وارداتی و طول مسیر متفاوت است.

گام پنجم. انجام ثبت سفارش در وزارت بازرگانی و اخذ مجوزهای لازم

واردات هرگونه کالای تجاری نیازمند ثبت سفارش در “سامانه ی جامع تجارت” میباشد (بصورت اینترنتی).

برای اینکار لازم است پروفرما را دریافت و اطلاعات آن را در سامانه ی ثبت سفارش وارد نمایید. بهترین راهنمای ثبت سفارش وبسایت زیر است که در قالب یک ویدئوی ۲۰ دقیقه ای تمام مراحل ثبت سفارش را بخوبی توضیح داده است:

http://tradeclass.ir/ministery-of-commerce-regist

آدرس وبسایت ثبت سفارش هم در لینک زیر قرار داده شده است :

Https://www.ntsw.ir

قبل از پرداخت وجه به فروشنده حتما ثبت سفارش را انجام دهید (تا از تایید شدن واردات آن اطمینان داشته باشید). سامانه ی ثبت سفارش بصورت هوشمند کالاهای نیازمند مجوز را شناسایی میکند و برای تکمیل ثبت نیازمند وارد کردن شماره ی مجوز میباشید. (زمانی که ثبت سفارش انجام میدهید خود به خود مسیری که باید پیموده شود روشن خواهد شد)

پس از ثبت سفارش در صورت کامل بودن اطلاعات و مدارک تایید سفارش انجام خواهد شد.

نکته اول: دریافت ارز منوط به ثبت سفارش است.

نکته دوم: به موازات ثبت سفارش برای اخذ مجوزهای ضروری به نهادهای ذیربط مراجعه و از واجد شرایط بودن خود اطمینان حاصل نمایید.

گام ششم. عقد قرارداد با شرکتهای باربری، بیمه و بازرسی

بر اساس نوع اینکوترمز توافق شده ممکن است مسئولیت تمام یا بخشی از موارد زیر با فروشنده باشد.

عقد قرارداد با شرکت باربری

در صورتیکه مسئولیت عقد قرارداد حمل و نقل با خریدار است باید در این مرحله با شرکت های باربری وارد مذاکره شود. استفاده از ناوگان حمل و نقل غیرایراتی مشمول پرداخت ده درصد عوارض است که در بخش هزینه ها مورد بررسی قرار دادیم.

اگر حمل و نقل با فروشنده است در خصوص زمان بندی و بهترین روش حمل به توافق رسیده باشید.

پست بعنوان یک راهکار حمل و نقل

بسیاری از کالاهای سبک میتوانند توسط پست وارد شوند، بعبارتی پست نیز میتواند یکی از گزینه های حمل و نقل در واردات باشد.

گاها نبود یک قطعه ی ساده ی صنعتی میتواند فرآیند تولید یک کارخانه را به مخاطره انداخته و منجر به توقف خط تولید شود، در این حالت استفاده از روش های پستی راهکاری بهینه خواهد بود.

در صورتی که ارزش کالای پست شده کمتر از ۱۰۰ دلار باشد و تجاری نیز نباشد احتمالا نیازی نیست به گمرک شرکت پست مراجعه نمایید و کالای پست شده به محل کارخانه، شرکت یا منزل (مطابق با آدرس درج شده) ارسال میشود و مبلغ گمرکی (که برای چنین کالایی رقم چندانی نخواهد بود) از شما دریافت خواهد شد.

در صورتی که کالای پست شده ارزشی بالاتر از ۱۰۰ دلار داشته باشد لازم است بصورت حضوری به گمرک پست مراجعه نمایید و حقوق گمرکی و عوارض مربوطه را برای دریافت کالا پرداخت نمایید. (امیدوارم حقوق ورودی کالا را بخاطر داشته باشید.)

مسئول محترم گمرک ملاک تشخیص ارزش کالای پست شده و تجاری نبودن آن است.

و اما حالت اصلی زمانیست که محموله ی پست شده تجاری باشد، در این حالت داشتن کارت بازرگانی الزامیست و نیازمند طی کردن فرآیند ترخیص میباشد. اگر کارت بازرگانی ندارید میتوانید این مراحل را به یک ترخیص کار سپرده و خیال خود را راحت کنید. در محموله های تجاری ارسال شده با پست نیازمند همان مدارکی هستید که در سایر روشهای واردات نیاز است.

واردات پستی یکی از راهکارهای فوق العاده برای تولیدکنندگان است تا بخشی از نیازهای فوری خود را برطرف نمایند کما اینکه بسیاری از این محموله ها تجاری محسوب نمیشوند و میتوانند مرکز تولیدی شما را بسرعت از شرایط بحرانی برهانند.

عقد قرارداد با بیمه

مطابق با قوانین جاری تهیه بیمه ی باربری اجباری است،  برای آشنایی با انواع بیمه میتوانید به آدرس زیر مراجعه کنید:

https://www.azki.com/blog/cargo-transportation-insurance

عقد قرارداد برای بازرسی کالا

اگر کالا مشمول استانداردهای اجباری باشد یا به روش اسناد اعتباری (L/C) خریداری میشود، فرآیند بازرسی کاملا اجباری و ضروری خواهد بود. (در پرداخت LC یکی از اسناد ضروری گواهی بازرسی در مبدا است)

از طرفی خریدار برای کالایی پول میپردازد که مشخصات دقیق آن را نمیداند و آزمون های بازرسی میتوانند تا حد زیادی صحت کالای ارسال شده را تایید نماید.

این امکان وجود دارد که کارشناسان از خط تولید و نحوه ی تولید محصولتان بازدید کرده و نتایج را به شما گزارش دهند یا از میان محصولات نمونه برداری کرده و در آزمایشگاه مورد ارزیابی قراردهند.

انواع گزارش های بازرسی شامل چه مواردی هستند؟

بصورت کلی اسناد بازرسی به سه گروه تقسیم میشوند :

بازرسی Inspection Certificate یا IC

عملیات بازرسی در این روش بصورت دیداری انجام میشود و کارشناسان محصولات را از نظر ظاهری (شکل، سلامت بدنه، ابعاد، نحوه ی بسته بندی، تعداد و …) مورد بررسی قرار میدهند. (نتیجتا گواهی IC صادر و ارسال میشود)

Certificate of Inspection یا COI

در این آزمون شرکت بازرسی محصول را از نظر کیفی مورد ارزیابی قرار داده و مواردی همچون کارکرد صحیح کالا، مواد خام استفاده شده در ساخت و … مورد بررسی قرار میگیرند. در بعضی موارد استاندارد ایران گزارش های COI را بعنوان رعایت ضوابط استاندارد در محصول میپذیرد.

Verification of Conformity یا VOC

این گواهی نشان دهنده انطباق محصول با ضوابط و معیارهای جهانی استاندارد است.

خریدار برای کالاهای مشمول استاندارد اجباری میتواند برای گواهی بازرسی VOC در مبدا درخواست نماید و زمان ترخیص کالا با ارائه ی این سند و گزارش بازرسی COI  به استاندارد گمرک، برگه ای با نام Certificate Of Conforminty یا COC دریافت نماید که به معنای تایید استاندارد بودن کالاست. (پیش از این اقدام، استعلام اسناد مورد تایید استاندارد برای کالای وارداتی ضروری میباشد)

گام هفتم. دریافت و بررسی اسناد حمل

اسناد حمل توسط فروشنده بصورت مستقیم یا بواسطه ی بانک (بر اساس روش پرداخت) به خریدار تحویل داده میشود و بدون آن ترخیص کالا امکان پذیر نیست.

پس از دریافت اسناد حمل لازم است خریدار محتویات آن را به دقت بررسی کرده و در صورت وجود تعارض با توافقات انجام شده، مراتب را سریعا به اطلاع بانک یا فروشنده برساند. (برای جلوگیری از فوت وقت و احتمالا هزینه های اضافی)

زمانی که فروشنده برای ارسال کالا اقدام میکند برگه ای بنام بارنامه دریافت خواهد کرد که شامل اطلاعات مربوط به شرکت باربری و پیگیری محموله است، فروشنده تصویر این برگه را برای خریدار ارسال خواهد کرد تا امکان پیگیری بار و زمان دقیق رسیدن آن به گمرک برای خریدار معلوم و قابل پیگیری باشد. (اصل بارنامه هم در میان اسناد حمل برای خریدار ارسال میشود)

نکته: پس از ارسال کالا و صدور بارنامه، کالا از مالکیت فروشنده خارج میشود. (مگر زمانیکه طبق شرایط قرارداد و عدم رعایت آن توسط خریدار، مالکیت دوباره به فروشنده بازگردد)

بارنامه انواع متعددی دارد که برای آشنایی با انواع آن میتوانید از لینک زیر استفاده کنید :

https://ixport.ir/transport-document

هر یک از مسیرهایی هوایی، ریلی، زمینی و دریایی به گمرک های خاصی منتهی میشوند، مثلا گمرک فرودگاه امام خمینی یکی از پایانه های مسیر هوایی حمل بار است یا گمرک شهریار و غرب تهران مربوط به حمل و نقل زمینی است.

واردات و صادرات

گام هشتم. ورود کالا به گمرک و تکمیل اظهارنامه واردات

نهایتا کالا وارد گمرک شده و لازم است خریدار اظهارنامه ی وارداتی را تکمیل نماید.

اظهار نامه ی واردات چیست؟

پس از ورود کالا، گمرک اطلاعی از نوع و صاحب آن ندارد پس لازم است واردکننده مشخصات محموله ی وارد شده را اظهار نماید.

گمرک اظهارنامه ی واردات شامل ارزش کالا، ماهیت و تعداد محموله ی وارد شده و … را بررسی کرده و در صورت تایید اظهارات خریدار، مجوز ترخیص کالا صادر خواهد شد.

چگونه اظهارنامه ی واردات را تکمیل کنیم؟

ابتدا از آدرس زیر وارد سامانه ی EPL  شوید:

https://epl.irica.ir

برای ثبت اظهارنامه ی واردات مدارک زیر الزامی میباشد:

۱- کارت بازرگانی

۲- قبض انبار

زمانی که کالا به گمرک میرسد شرکت باربری کالا را به انبار تحویل داده و قبضی دریافت میکند که “قبض انبار” نامیده میشود و بدین معناست که کالا در انبار قرار گرفته است.

۳- بارنامه

بارنامه جزو اسناد حمل است که از طرف فروشنده به واردکننده تحویل داده میشود. (احتمالا توسط بانک، بنا بر نوع روش خرید)

۴- ترخیصیه

زمانی که با شرکت باربری تسویه حساب میکنید برگه ای به شما داده میشود که ترخیصیه نامیده میشود و بدین معناست که تسویه حساب با این شرکت انجام شده و از نظر باربری ترخیص کالا بلامانع است.

۵- گواهی مبدا

گواهی مبدا نشان دهنده ی کشور سازنده یا تولیدکننده ی کالا است. (واردات از بعضی کشورها ممنوع میباشد)

۶- فاکتور نهایی (یا سیاهه خرید)

قاعدتا بعد از پروفرما فاکتور نهایی صادر میشود که معمولا بهمراه اسناد حمل برای خریدار ارسال خواهد شد.

نکته: در مواردیکه فاکتور محموله ارسال نشده باشد یا به هر علت جزو اسناد حمل قرار نگرفته باشد ارزش گذاری توسط گمرک انجام میشود.

۷- اعلامیه تامین ارز یا نامه برات

مطابق قوانین لازم است شیوه ی تامین ارز مشخص باشد. به هر طریقی که ارز تامین شود اسنادی تحویل خریدار میشود که ارائه ی آنها برای تکمیل اظهارنامه واردات ضروریست.

نکته: در روش واردات بازای صادرات، منشا تامین ارز درآمدهای ارزی حاصل از عنوان میشود و پروانه ی صادرات بعنوان سند منشا تامین ارز محسوب خواهد شد.

۸- پروفرما

۹- مجوز ثبت سفارش

۱۰- پکینگ لیست (یا لیست عدل بندی)

نشان میدهد محموله ارسال شده شامل چه مواردی است و تعداد بسته ها، ابعاد آنها، وزن خالص محصول و وزن ناخالص آن چقدر است. (این مورد نیز یکی از اسناد حمل است)

۱۱- بیمه نامه

بر اساس قوانین جاری تهیه ی بیمه نامه اجباریست و باید ایرانی باشد.

۱۲- پروانه ی بهره برداری (برای شرکت های تولیدی که از این طریق واردات انجام دادند)

۱۳- کاتالوگ و بروشور (در بعضی موارد)

۱۴- مجوزهای قانونی مورد نیاز مثل استاندارد، بهداشت، اداره کل تجهیزات پزشکی، قرنظینه نباتی و …

۱۵- پروانه صادراتی (در صورتی که واردات در مقابل صادرات انجام شده باشد)

پس از تکمیل اظهارنامه، شماره سریال و شماره عطف به واردکننده تحویل داده میشود، سپس دایره ی احراز هویت اظهارات را بررسی و درصورت تایید شماره ی ثبت (کوتاژ) صادر و در گمرک ثبت خواهد شد.

یکی از موارد مهم در اظهارنامه ی واردات ارزش ادعا شده توسط وارد کننده است. اگر در اظهارنامه ارزش محموله کمتر از حد واقعی اعلام شود شائبه ی آسیب به تولید داخل، فرار مالیاتی و … و برای ارزش بیش از حد نشانه هایی از پولشویی یا خروج ارز وجود دارد.

برای بسیاری از کالاها امکان ارزش گذاری دقیق وجود ندارد، به هر حال از طریق لینک زیر که مربوط به سامانه ی EPL است قادر خواهید بود ارزش ثبت شده برای کالاها را مشاهده فرمایید:

https://epl.irica.ir/TscViewPage?0

گام نهم. دریافت برگه ی سبز گمرک

واردکننده یا ترخیص کار میتواند پس از دریافت برگه ی سبز محموله را ترخیص نماید.

پس از ثبت اظهارنامه در گمرک سه مسیر آسان، متوسط و سخت (سبز، زرد و قرمز) برای ترخیص کالا وجود دارد و مسیر انتخابی بر مبنای سوابق خریدار، کشور سازنده ی کالا، میزان حقوق ورودی، ماهیت کالا و …  به صورت کامپیوتری انتخاب میشود.

در مسیر سبز، اگر مجوزهای واردات کالا اخذ شده باشد، ترخیص کننده با پرداخت حقوق گمرکی برگه سبز دریافت خواهد کرد. (تقریبا ۲۵ تا ۳۵ درصد کالاها در این مسیر قرار میگیرند که معمولا کالاهایی هستند که نیاز به مجوز نداشته اند، مگر در موارد استثنا، ترخیص در این حالت تنها چند ساعت به طول میانجامد)

در مسیر زرد، بازرسان با دقت به بررسی اسناد و عدم انطباقات احتمالی میپردازند با این حال بررسی فیزیکی محموله انجام نخواهد شد.

در مسیر قرمز،  علاوه بر بررسی دقیق اسناد، محموله بصورت فیزیکی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. (محموله های نیازمند مجوز یا مشمول استاندارد اجباری به این مسیر هدایت میشوند.)

تمامی مسیرهای سبز، زرد و قرمز نهایتا به صندوق و صدور برگ سبز منتهی خواهد شد، با این وجود مسیرهای قرمز و زرد به زمان بیشتری نیاز خواهند داشت.

گام دهم.  ترخیص کالا و اتمام فرآیند واردات

پس از دریافت سند ترخیص گمرک مجوز بارگیری را صادر خواهد کرد.

خریدار با پرداخت هزینه ی انبارداری کالا را تحویل گرفته و اصطلاحا بیجک انبار صادر خواهد شد، بدین معنا که اجازه خواهد داشت پس از هماهنگی وسیله ی حمل را برای بارگیری به داخل گمرک هدایت نماید.

شاید عناوین زیر برای شما مفید باشند:

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *