کاریزما چیست و چگونه کاریزماتیک باشیم؟

کاریزما چیست و چگونه کاریزماتیک شویم؟

اصلیترین سوال برای آنهایی که با مفهوم کاریزما آشنا هستند آن است که چگونه کاریزماتیک باشیم؟ در این مقاله پس از بررسی کاریزما به بیان روشهایی برای تقویت یا پرورش آن خواهیم پرداخت.

همچنین در بخش مقدمه برای آن دسته از عزیزانی که با کاریزما آشنا نیستند از تجربیات مشترکی سخن میگوییم که یادآور انسانهای کاریزماتیک زندگیشان بوده و سبب میشود با درک این مفهوم به مطالعه ی این مقاله بپردازند.

برای درک موضوع کافیست به این سوال پاسخ دهیم: کدامیک از اطرافیان ما کاریزما بوده اند؟

در صحبت با این افراد بصورت عمیقی تاثیر گرفته ایم، آرزوهایشان به آرزوهایمان تبدیل شده اند، مجذوبشان شده ایم، به صحبتهایشان فکر کرده و در موقعیتهای مختلف تکرار کرده ایم، آنها را دوست داریم و نهایتا آنچه از ما بخواهند انجام خواهیم داد و این در حالیست که نسبت به عموم اطرافیانمان چنین رفتاری را نشان نمیدهیم.

این انسانها جذابیت بسیار بالایی دارند که از جنس فیزیکی یا مادی نیست؛ چه بسا ممکن است هیچ یک از پارامترهای زیبایی را نداشته باشند اما رفتار و حرکات و طرز فکرشان به شدت هماهنگ و تاثیرگذار و دلچسب باشد.

بررسی این جاذبه ی غیر منطقی نشان میدهد که رازی ناشناخته در میان است که قدمتی تاریخی دارد! شاهنامه آن را بنام فر پادشاهی میشناسد، گروهی آن را ناشی از مهره ی مار میدانند و در این مقاله با نام کاریزما مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

کلمه ی کاریزما از کجا آمده است؟ (ریشه کاریزما)

ریشه ی کاریزما کلمه ی باستانی خاریس از ادبیات یونان است که معانی متفاوتی از جمله جذابیت، محبوبیت، زیبایی و فریبندگی دارد.

ریشه کلمه کاریزما

خاریس در افسانه های اساطیری به دفعات تکرار شده است؛ مثلا در افسانه ی ایلیاد و اودیسه ی هومر، خاریس یکی از خدایان است که زیبایی خارق العاده ای داشته و از نقابی درخشان استفاده میکند، یا در افسانه های دیگر بعنوان موهبتی در نظر گرفته میشود که از سوی خدایان به افراد لایق داده شده است.

کاریزما دقیقا چیست؟ (تعریف کاریزما)

یکی از نکات جالب در خصوص کاریزما آن است که وجود آن برای یکایک انسانها قابل تشخیص است اما از تعریف کردن آن عاجز هستند! لذا تعاریف متفاوتی از کاریزما وجود دارد که در این بخش یکی از معتبرترین آنها را ارائه خواهیم داد.

کاریزما قدمتی طولانی دارد، با این حال ورود آن به منابع علمی نخستین بار در سال ۱۹۷۳ و توسط مارکز وبر در قالب مفهوم رهبری کاریزماتیک انجام شده است.

تعریف مارکز وبر از کاریزما مورد قبول بسیاری از محققان و صاحب نظران این حوزه است:

رهبر کاریزماتیک تنها بواسطه ی شخصیتی که دارد، بدون استفاده از مشوقهای مالی یا اعمال زور، روی سایرین تاثیرگذار است؛ بعبارتی اقتدار این شخص از سنتهای جامعه یا اصول منطقی نشات نگرفته و مبتنی بر احساسات میان او و پیروانش میباشد. (تعریف کمی ساده سازی شده است)

بعبارت ساده تر ما برای بزرگترهایمان احترام قائل هستیم، برای اساتیدمان در مدرسه و دانشگاه، شخصیتهای علمی، مدیرانمان در محل کار و …  که تمامی این موارد از سنتهای جامعه یا منطق ناشی میشوند؛ اما به اعتقاد مارکز وبر جنس احترامی که برای اشخاص کاریزما قائل میشویم صرفا از نوع احساسات میباشد و تحت تاثیر شخصیت آنهاست نه عوامل دیگر.

آیا میتوان کاریزما شد؟ (ذاتی یا اکتسابی بودن کاریزما)

همه ی ما علاقمندیم کاریزما باشیم! هیچ انسانی نیست که علاقمند به جذاب یا تاثیرگذار بودن نباشد … با این حال سوال اساسی آن است که آیا میتوان با تمرین و یادگیری به این قابلیت رسید یا موهبتی است که صرفا بصورت ذاتی در اختیار انسانها قرار میگیرد؟

جواب سوال بر خلاف آنچه که پنداشته میشود آسان است! یکی از بارزترین خصوصیات انسان کاریزما قدرت او در تاثیرگذاری و ارتباط موثر با افراد است (در کنار ویژگیهای دیگر).

برای ساده سازی فرض میکنیم تنها پارامتر تاثیرگذار روی کاریزما همان قدرت تاثیرگذاری باشد! این ویژگی کاملا وابسته به هوش هیجانی (EQ) است که به اعتقاد بسیاری از روانشناسان تحت تاثیر تلفیقی از عوامل ذاتی و اکتسابی است.

از سوی دیگر نظرات و دیدگاهها و قدرت تحلیل شخص کاریزما در شکلگیری ارتباط قدرتمند و جذب اطرافیان نقش کلیدی دارد که وابسته به IQ است و این ویژگی تا حد بسیار زیادی ذاتی محسوب میشود.

با این تفاسیر در ساده ترین حالت نیز کاریزما اکتسابی نیست و نیازمند زیرساختهای ذاتی میباشد که با پرورش آنها شخصیت کاریزماتیک شکوفا خواهد شد.

نکته آخر اینکه به اعتقاد مارکز وبر بعضی از شرایط خاص میتوانند بعنوان کاتالیزور (تسریع کننده) شکلگیری شخصیت کاریزماتیک عمل نمایند، مثلا در زمان بروز بلایای طبیعی، جنگ و .. این ویژگی بیش از پیش بروز داده شده و نمایان خواهد شد.

چگونه کاریزماتیک شویم؟

از نظر زیرساختهای مورد نیاز برای شخصیت کاریزماتیک، تمامی افراد در یکی از دو گروه زیر قابل تقسیم بندی هستند.

گروه اول: از زیرساختهای ضروری برای کاریزما شدن بهره مند هستند و میتوانید با پرورش ویژگیهای خود به کاریزمای حقیقی دست یافته و از قدرت بالایی در تاثیرگذاری و مدیریت بهره مند شوند.

گروه دوم: زیرساختهای و پتانسیلهای مورد نیاز برای کاریزما شدن را در اختیار ندارند، اما این به معنای عدم موفقیت آنها نیست و میتوانند با پرورش ویژگیهای خود قدرت تاثیرگذاری و میزان جذابیت خود را برای موفقیت در کسب و کار و زندگی اجتماعی ارتقا دهند، با این حال بعنوان یک شخصیت کاریزماتیک شناخته نخواهند شد.

در ادامه هشت ویژگی افراد تاثیرگذار و جذاب مورد بررسی قرار خواهد گرفت که به نقل از وبسایت معتبر INC و با عنوان ۸ ways to instantly become more charismatic and influential منتشر شده و با کمک آن، شخصیت کاریزماتیک در افراد گروه اول و تاثیرگذاری و جذابیت در اعضای گروه دوم، پرورش خواهد یافت.

۱- اعتماد به نفس

بعضی افراد هنگام ورود به جلسات، اماکن شلوغ، جمعهای خانوادگی و … دچار استرس و ترس زیادی میشوند که برای سایرین قابل تشخیص است و از تاثیرگذاری و جذابیت آنها میکاهد.

مطابق تئوری اسناد (در روانشناسی) اولین لازمه ی وجود کاریزما آن است که شخص به کاریزماتیک بودن خود باور داشته باشد! بدین معنا که تمامی انسانهای کاریزماتیک از قدرت تاثیرگذاری و مدیریت خود مطلع بوده و تحت تاثیر آن اعتماد بنفس و عملکرد مناسبی به نمایش میگذارند.

با کمی تمرین میتوانید علایم استرس و کمبود اعتماد بنفس را در شیوه ی بیان خود پنهان نمایید، با این حال زبان بدن گویای حقیقت درونی شما خواهد بود و لذا هر چه زودتر باید برای حل مشکل اعتماد بنفستان اقدام کنید.

۲- قدرت ایجاد همدلی

اگر اعتماد بنفس و قدرت بالایی به نمایش میگذارید، درک و همدلی شما با سایرین بسیار جذاب خواهد بود. (اما در انسانهای ضعیف و بی اعتماد بنفس جذابیت چندانی ندارد، چون ناشی از ترس تلقی میشود)

با این وجود به خاطر داشته باشید که اکثر انسانها (حتی با هوش متوسط) نقش بازی کردن را تشخیض خواهند داد! پس باید شنونده ی خوبی باشید، ارتباط چشمی مناسبی برقرار کنید و شرایط سایرین را درک کنید تا همدلی شما تاثیرگذار و بیانگر شخصیت کاریزماتیک باشد.

نکته ی مهم آن است که اگر همدلی صرفا با افراد قدرتمند و صاحب منصب انجام شود نمایانگر چاپلوسی و ضعف شدید افراد است که بشدت با کاریزما تضاد دارد! شخصیت کاریزماتیک برای تمامی افراد احترام قائل است و آنها را بر مبنای ثروت، زیبایی، خانواده، شغل و .. طبقه بندی نمیکند.

۳- دانش غیرتخصصی

از هر مدیری انتظار میرود که دانش تخصصی مناسبی در حوزه ی کاری خود داشته باشد، با این حال آنچه مسبب جذابیت و تاثیرگذاری بیشتر او میشود نظراتی است که در خصوص سایر مسائل عنوان میکند.

دانش غیرتخصصی سبب میشود که مدیران و رهبران در شرایط خاص، موقعیتهای بحرانی، رویدادها و … قدرت نظردهی و قضاوت بالایی داشته باشند و بعنوان شخصیتی باهوش و آگاه بر تاثیرگذاری خود بیافزایند.

از سوی دیگر مدیران غیرمطلع از ایجاد ارتباط موثر عاجز هستند (چون نسبت به سایرین درک درستی ندارند)، در شرایط بحرانی قدرت تصمیم گیری بالایی ندارند و به مرور زمان ناتوانی آنها در مدیریت و تاثیرگذاری مشهود خواهد بود.

۴- نحوه ی پوشش

اکثر شما سبک لباس پوشیدن پدرخوانده (مارلون براندو) را بیاد میاورید و با کمی جست و جو در ذهنتان متوجه میشوید که پوشش بسیاری از شخصیتهای دیگر را نیز به خاطر سپرده اید.

پوشش افراد تصویر ماندگاریست که بخشی از طرز فکر و شخصیت آنها محسوب میشود و بر خلاف باور عموم لزوما رسمی بودن آن بهترین انتخاب نیست!

چه بسا که گاندی بعنوان یکی از بزرگترین رهبران هندوستان از پوششی ساده اما هم راستا با اعتقاداتش استفاده کرده یا استیو جابز، اسطوره ی کسب و کار، در تمامی جلسات معرفی محصولات اپل، پوشش تیشرت و شلوار جین را بعنوان سمبلی از آسودگی و تغییر انتخاب کرده است.

نحوه پوشش ماهاتما گاندی

۵- اصل صد و یکم ارتباط

وظیفه ی یک بازاریاب، ارائه ی توضیحات به مشتری و متقاعد کردن او برای خریداری محصولات یا خدمات است، با این حال مطابق اصل صد و یک ارتباط، بازاریاب حرفه ای بیشتر از سخن گفتن در مورد محصولاتش باید شنونده ی حرفهای مشتریان باشد تا اعتماد لازم شکل گرفته و فرآیند فروش با موفقیت خاتمه یابد.

انسانها زمانیکه صحبت میکنند ناخودآگاه علاقه و اعتماد بیشتری به شنونده خواهند داشت و این مهم در شکلگیری یک رابطه ی احساسی و عاطفی کاملا ضروریست.

۶- یک لبخند خوب

جالب است که لبخند به تنهایی در میان عناصر هشتگانه ی جذابیت و تاثیرگذاری قرار میگیرد و با این حال اهمیت چندانی برای آن قائل نمیشویم.

یک لبخند حساب شده در شرایط سخت یا در فضاهای شلوغ و … بیانگر اعتماد بنفس و کنترل امور است، و شخص را مشتاق به ایجاد ارتباط و علاقمند به شنیدن صحبتهای دیگران جلوه میدهد که منجر به رشد روابط و تعداد اطرافیان خواهد شد.

فرآیند شکلگیری شخصیت کاریزماتیک به تدریج و طولانیست و استفاده مداوم از یک لبخند مناسب قطعا در تسریع این فرآیند اثرگذار خواهد بود.

لبخند کاریزماتیک

۷- قابل فهم باشید!

برای تاثیرگذار بودن حرفهایتان لازم است پیش از هر چیز قابل فهم سخن بگویید!

ممکن است یک شخصیت کاریزماتیک فن بیان بالایی نداشته باشد، با این حال یقینا در انتقال اعتقادات و رویکردهای خود به دیگران توانمند است.

در میان مجموعه ی بزرگی از مهارتهای ضروری، یکی از رایجترین تکنیکهایی که افراد کاریزما در سخنرانیهای خود استفاده میکنند، بکارگیری زیاد استعاره و تشبیه است تا صحبتهایشان قابل فهم باشد و بسادگی در ذهن مخاطبان ثبت شود.

تئوری نسبیت یکی از دشوارترین نظریه های فیزیک است! از انیشتین سوال شد که نسبیت چیست!؟ پاسخ داد: “دستتان را به مدت یک دقیقه روی اجاق داغ بگذارید! حس خواهید کرد که یک ساعت تمام مقاومت کرده اید .. حال برای یک ساعت با دختری زیبا صحبت کنید تا همچون دقیقه ای کوتاه سپری شود و این یعنی نسبیت”

کلامی قابل فهم، ماندگار و قابل انتقال توسط شنوندگان در مورد یکی از دشوارترین تئوریهای فیزیک نوین! که به خوبی توسط این تکنیک بیان شده و در ذهن مخاطبانثبت میشود.

۸- امیدواری

میگویند که انسان به امید زنده است! چرا که اصلیترین عامل تلاش و تحرک، امید به بهبود شرایط آینده است.

از سوی دیگر تاثیرگذاری شخصیت کاریزماتیک زمانی ارزشمند است که سمت و سو و هدف مشخصی را دنبال نماید و این دورنما زمانی انگیزه بخش است که آینده ای روشن و امیدوارانه را توصیف نماید.

دانلود یک کتاب معتبر در خصوص کاریزما

کتابی را معرفی میکنیم با عنوان A History of Charisma به قلم J.Potts که در سال ۲۰۰۹ منتشر شده و به زبان انگلیسی تاریخچه ای از کاریزما و ریشه های فرهنگی آن بیان میکند، پس در صورت تمایل میتوانید کتاب را از لینک زیر دانلود نمایید:

دانلود کتاب A History of Charisma

شاید عناوین زیر برای شما مفید باشند:

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *